Il-Ġermanja tirriskja €2.5bn fuq il-fjuwil

Sewwieq Ġermaniż li jimla 50 litru petrol jista’ jiffranka massimu ta’ €8.50 għal kull tank. Dan huwa l-limitu massimu, mhux dak minimu. Fit-18 ta’ Settembru, il-gvern federali u s-16-il gvern reġjonali kollha qablu li jnaqqsu l-Energiesteuer (it-taxxa tas-sisa fissa fuq kull litru fjuwil) b’14-il ċenteżmu (Bundesregierung, ZDF). Peress li l-VAT titħallas fuq il-prezz li jinkludi s-sisa, l-iffrankar magħqud ikun ta’ madwar 17-il ċenteżmu għal kull litru.

L-ispiża għall-fondi pubbliċi: dħul mitluf stmat ta’ €2.5 biljun, maqsum indaqs bejn Berlin u r-reġjuni (Bundesregierung, ZDF). Iżda l-ftehim huwa politiku, mhux legali. L-ebda abbozz ta’ liġi ma għadda mill-Bundestag, ma ġiet skedata l-ebda votazzjoni, u d-data ddikjarata tal-1 ta’ Ottubru għadha biss aspirazzjoni (Bundestag).

Il-gvern iħallas l-ispiża kollha; is-sewwieqa jaf ma jirċevux l-iskont kollu

Anki jekk tidħol fis-seħħ, is-17-il ċenteżmu kollha jaf ma jaslux għand il-pompa. Meta l-Ġermanja applikat tnaqqis akbar fis-sisa fis-sajf tal-2022, l-Istitut ifo sab li l-istazzjonijiet tal-fjuwil għaddew biss parti mit-tnaqqis lill-konsumaturi (ifo Institute). L-ispejjeż tal-fjuwil, il-varjazzjonijiet fil-munita u l-marġni tal-bejjiegħa bl-imnut jinbidlu wkoll minn jum għall-ieħor, u għalhekk ħadd ma jista’ josserva t-tnaqqis fit-taxxa waħdu. Il-Bundeskartellamt tal-Ġermanja (l-awtorità tal-kompetizzjoni li tissorvelja l-prezzijiet tal-fjuwil) qal l-istess (Bundeskartellamt).

Dan joħloq l-aktar problema serja tal-pakkett. Il-gvern jirrinunzja għad-€2.5 biljun kollha, ikun xi jkun il-każ. Jekk l-istazzjonijiet tal-fjuwil jassorbu parti mit-tnaqqis permezz ta’ marġni usa’, is-sewwieqa jirċievu inqas għajnuna, filwaqt li l-kontribwenti xorta jiffinanzjaw il-miżura kollha. Min iżomm il-parti li ma tgħaddietx lill-konsumatur jikseb vantaġġ; il-baġit pubbliku jġorr l-ispiża fi kwalunkwe każ.

L-għajnuna għal kull litru hija wkoll proporzjonali għall-konsum. L-operaturi tal-flotot, il-familji b’diversi karozzi u dawk li jivvjaġġaw distanzi twal lejn ix-xogħol jiksbu l-akbar ammonti ta’ ewro. Dawk li ma jsuqux ma jirċievu xejn. Il-Cour des comptes ta’ Franza (l-uffiċċju nazzjonali tal-awditjar) eżaminat skema simili ta’ roħs universali fuq il-fjuwil li swiet €7.6–8 biljun, u kkonkludiet li kienet immirata ħażin, billi l-familji li jikkunsmaw aktar ħadu sehem akbar mit-total (Cour des comptes).

Limitu riġidu jista’ jwassal biex l-importazzjonijiet jisparixxu

In-nofs aktar ambizzjuż tal-pakkett kważi ma jeżistix fuq il-karta. Berlin għandu mandat biex jinnegozja limitu temporanju fuq il-prezz mal-industrija taż-żejt, immudellat b’mod laxk fuq il-Belġju jew il-Lussemburgu, sa Jannar 2027. Ma ġie definit l-ebda prezz massimu, formula jew awtorità ta’ infurzar (Bundesregierung, BR).

Id-disinn huwa ta’ importanza enormi. Tnaqqis fit-taxxa jħalli lill-fornituri ħielsa jitolbu dak li jiswa l-fjuwil; il-gvern sempliċement jiġbor inqas dħul. Limitu fuq il-prezz jibdel din l-ekwazzjoni. Jekk il-limitu jinżel taħt dak li stazzjon irid iħallas biex jikseb il-litru li jmiss, kull bejgħ joħloq telf, u l-importaturi jiddevjaw il-merkanzija lejn swieq mingħajr limitu.

L-Ungerija ppruvat l-approċċ ta’ limitu fiss. F’Novembru 2021 iffriżat il-prezz tal-petrol u tad-diżil għal 480 forint għal kull litru, li fil-quċċata tal-prezzijiet fl-2022 iffranka lis-sewwieqa madwar 200–300 forint għal kull litru (ECB, AP). Iżda l-importazzjonijiet ma baqgħux jagħmlu sens jekk jinbiegħu b’telf. Segwew limiti fuq il-litri, għeluq ta’ stazzjonijiet u kjuwijiet. L-Ungerija neħħiet il-limitu fis-6 ta’ Diċembru 2022, u l-prezzijiet żdiedu minnufih.

Il-mudell tal-Belġju huwa inqas perikoluż, għax jerġa’ jikkalkula l-prezz massimu tiegħu kuljum abbażi tal-punt ta’ riferiment reġjonali tal-prezzijiet bl-ingrossa, u b’hekk iżomm il-marġni tad-distribuzzjoni filwaqt li jillimita ż-żidiet fil-prezzijiet bl-imnut (Le Monde). Il-limitu jogħla meta jogħlew l-ispejjeż bl-ingrossa, jiġifieri proprju meta l-familji jkunu jridu l-akbar protezzjoni.

Fjuwil Ġermaniż irħas jiġbed ix-xiri minn naħa għall-oħra tal-fruntiera

Jekk it-tnaqqis jasal għand il-pompa, il-pajjiżi ġirien iħossuh. Id-diżil Olandiż kien jiswa madwar €2.81 għal kull litru fit-18 u d-19 ta’ Settembru, meta mqabbel ma’ madwar €2.47 fil-Ġermanja (NRC). Is-sidien tal-istazzjonijiet qrib il-fruntiera Olandiża diġà wissew dwar telf ta’ klijenti (Gelderland). Kull litru mixtri minn naħa għall-oħra tal-fruntiera jmexxi miegħu d-dħul mis-sisa u mit-taxxa fuq il-bejgħ.

Il-pakkett għandu spiża fiskali ċerta u joffri lis-sewwieqa iffrankar inċert. Il-limitu fuq il-prezz, li ddomina d-dibattitu politiku, m’għandux formula. U l-aktar konklużjoni b’saħħitha jaf tkun l-aktar waħda sempliċi: il-Ġermanja titlef €2.5 biljun, irrispettivament minn jekk is-sewwieqa jarawx il-benefiċċju kollu għand il-pompa.