Pirati informatiċi jġiegħlu supermarkets Franċiżi jarmu l-ikel

Matul il-lejl bejn il-Ħadd 11 u t-Tnejn 12 ta’ Ottubru, intrużi daħlu fil-kompjuters li jikkontrollaw is-sistemi tar-refriġerazzjoni fis-supermarkets Franċiżi. Meta waslu x-xogħol, l-impjegati sabu ikel frisk u ffriżat li ma setgħux jibqgħu jbigħu (Euronews). Intermarché u l-katina oħtha Netto waħedhom għoddew mill-inqas 300 ħanut milqut (AFP permezz ta’ TV5Monde), iżda s’issa ħadd ma spjega pubblikament kif daħlu l-attakkanti.

Kif jagħtu l-kmand lil friġġ biex jisħon

Supermarket kbir għandu għexieren ta’ vetrini refriġerati u friżers, kollha kkontrollati minn kompjuter wieħed. Danfoss, il-manifattur Daniż tal-kontrolluri milquta, tiddeskrivi l-“maniġers tas-sistema” AK-SM bħala l-post fejn it-tekniċi jibdlu s-settings, l-iskedi u t-twissijiet, inkluż mill-bogħod permezz ta’ web browser (Danfoss). Immaġinaw pannell ċentrali tat-termostat għall-ħanut kollu, li inġinier tal-manutenzjoni jista’ jiftaħ mill-bogħod.

Waħda mill-funzjonijiet ta’ rutina li jikkontrolla dan il-pannell hija ċ-ċiklu tat-tidwib tas-silġ. Is-serpentini tat-tkessiħ, il-pajpijiet tal-metall kesħin f’kull vetrina, bil-mod il-mod jinġabralhom is-silġ. Is-sistema ssaħħanhom għal ftit biex iddewweb is-silġ, bħal meta tiddefrostja friżer tad-dar, iżda awtomatikament u għal żmien qasir.

Il-bejjiegħa qalu li l-intrużi ġiegħlu dan iċ-ċiklu jseħħ fit-tagħmir kollu tagħhom, u li s-settings kienu rrappurtati li laħqu 50°C (BFMTV). Dik iċ-ċifra hija l-valur imdaħħal fil-kontrollur. Tgħid lis-sistema tat-tisħin għal liema temperatura għandha tipprova ġġib is-serpentina, u din hija differenti mit-temperatura li fil-fatt laħaq pakkett tiġieġ fuq l-ixkaffa.

Għas-sikurezza tal-ikel, it-tul taż-żmien huwa aktar importanti. Les Mousquetaires, il-grupp li għandu Intermarché, qal lil Reuters li t-tagħmir f’grupp bikri ta’ madwar 150 ħanut baqa’ jaħraq għal madwar sitt sigħat (Reuters permezz ta’ Boursorama). Meta t-tkessiħ jieqaf għal daqshekk żmien, ħanut ma jistax jibqa’ jiggarantixxi f’liema kundizzjoni kien l-ikel fil-vetrina, u għalhekk l-istokk jintrema. Iċ-chairman tal-grupp, Thierry Cotillard, stima t-telf għal għexieren ta’ miljuni ta’ ewro f’ġurnata waħda (BFMTV). Din kienet stima bikrija, mhux kont ivverifikat.

Mijiet ta’ ħwienet, iżda għadha ma teżistix ċifra ċerta

Iċ-ċifra kompliet tikber matul it-Tnejn. Aġġornament aktar tard tal-AFP qal li ntlaqtu aktar minn 100 ħanut tal-Coopérative U (AFP). Carrefour qal lil Reuters li ntlaqtu 80 mill-ħwienet tiegħu, u li ntlaqtu madwar 5% mill-ħwienet ta’ Monoprix, li b’kollox għandha madwar 490 (Reuters).

E.Leclerc ikkonfermat li kien hemm tfixkil f’diversi ħwienet minħabba attakk fuq fornitur tas-sistemi tar-refriġerazzjoni, u Metro qalet li kien ġie attakkat fornitur estern. L-ebda waħda minnhom ma tat ċifra (Le Monde). Billi xi ktajjen għadhom ma tawx ċifri u oħrajn biddluhom matul il-jum, għadha ma teżistix ċifra nazzjonali affidabbli.

Il-bieb li ħadd għadu ma identifika

It-tim Franċiż ta’ emerġenza ċibernetika, CERT-FR, irrapporta bosta każijiet fejn ġew kompromessi kontrolluri Danfoss AK-SM u AK-SC. Wissa li l-fatt li l-iskrins tal-ġestjoni tagħhom jitħallew miftuħa fuq l-internet pubbliku jmur kontra l-prattika tajba (CERT-FR).

Danfoss qalet li l-biċċa l-kbira tal-unitajiet milquta kienu mudelli eqdem li m’għadhomx jirċievu aġġornamenti tas-sigurtà. Fost l-unitajiet l-aktar ġodda li ntlaqtu, is-softwer inkorporat fit-tagħmir, magħruf bħala firmware, ma kienx aġġornat (Cooling Post). Il-kumpanija qalet lill-aġenzija Daniża Ritzau li s-sistemi tal-IT tagħha stess ma kinux milquta (Ritzau permezz ta’ DKNyt).

Riċerkaturi tas-sigurtà kienu studjaw dan it-tagħmir qabel. It-tim ta’ Claroty wera kif difetti f’mudell wieħed ta’ kontrollur Danfoss setgħu jippermettu lil attakkant ibagħbas is-sistemi tar-refriġerazzjoni, u l-iskannjar tiegħu sab 2,765 skrin tal-ġestjoni bħal dawn li kienu aċċessibbli online (Claroty Team82). L-ebda sors pubbliku ma juri li dawk id-difetti partikolari ntużaw fi Franza.

Il-prosekutur ta’ Pariġi fetaħ inkjesta biex jgħodd il-vittmi u jistabbilixxi jekk l-ikel li tħassar u n-nirien irrappurtati kinux riżultat tal-attakk (France 24/AFP). Skont sors qrib il-prim ministru, l-aġenzija nazzjonali taċ-ċibersigurtà ANSSI sabet vulnerabbiltà fis-softwer tal-fornitur Daniż u qed tfittex kumpaniji Franċiżi oħra esposti (Franceinfo).

Mijiet ta’ ħwienet jikkonfermaw il-ħsara fuq l-ixkafef tagħhom stess. Għadu ma ġiex ippruvat minn fejn daħlu l-attakkanti, u l-prosekutur u l-ANSSI għandhom jagħtu din it-tweġiba. Sakemm jippubblikawha, kull ħanut li juża dawn il-kontrolluri għandu raġuni biex jiċċekkja jekk il-pannell tiegħu jistax jintlaħaq minn barra.

---

Nota lill-editur (mhux għall-pubblikazzjoni): L-ostaklu ewlieni tiegħek għadu ma tneħħiex. Ma kellix rekord tal-investigazzjoni għal din il-kitba mill-ġdid, biss l-abbozz u l-links tiegħu. Il-mekkaniżmu tat-tidwib tas-silġ, is-setting ta’ 50°C, it-tul ta’ sitt sigħat, l-istokk mormi, l-istima tat-telf, il-mudelli tal-kontrolluri, ir-riċerka preċedenti u s-sejbiet tal-investigaturi għadhom imsejsa biss fuq il-links tal-abbozz. Żammejthom, attribwejthom lil dawk il-mezzi tax-xandir u għamilt it-tiswijiet fil-preċiżjoni li tlabt. Jeħtieġ li jiżdiedu mar-rekord tar-rappurtar qabel ma jiġi ppubblikat l-artiklu. Neħħejt “każ rari”, l-analoġija mas-serratura, il-Belġju u l-attakki tal-2022.