Iran ma semmiet ebda vapur dwar il-mini f’Ormuz

Il-Gwardja Rivoluzzjonarja tal-Iran qalet fis-17 ta’ Ottubru li żewġ tankers laqtu mini fl-Istrett ta’ Hormuz. Reuters, f’rapport ippubblikat mis-sit dwar it-tbaħħir gCaptain, qalet li l-allegazzjonijiet ma kinux ġew ikkonfermati b’mod indipendenti (gCaptain). Tehran ma semmiet l-ebda wieħed miż-żewġ vapuri. L-attakki li rreġistraw l-osservaturi navali Brittaniċi dik il-ġimgħa kienu inċidenti oħra, f’post ieħor, fuq rotta marittima li l-Ewropa diġà tiddependi minnha għal parti mill-provvista tal-gass tagħha.

Żewġ allegazzjonijiet, l-ebda vapur

Fl-ewwel stqarrija tagħha, il-Gwardja ddeskriviet supertanker b’aktar minn żewġ miljun barmil żejt mhux maħdum li ħa n-nar wara li, skont Tehran, għadda minn “rotta mhux awtorizzata” (Tasnim). Din il-frażi tesprimi l-pretensjoni tal-Iran li jiddeċiedi min jista’ juża l-istrett. L-istqarrija ma tagħti ebda bażi legali għal din ir-regola.

Fit-tieni stqarrija ntqal li splużjoni fil-kamra tal-magni waqqfet supertanker ieħor ta’ daqs simili (Tasnim). Fl-ebda stqarrija ma ngħata numru IMO, l-identifikatur permanenti li jorbot il-buq ma’ sidu u mal-istorja tat-traċċar tiegħu. Lanqas ma ngħatat il-pożizzjoni tal-vapur jew rendikont mill-ekwipaġġ.

X’juru t-twissijiet Brittaniċi

UK Maritime Trade Operations (UKMTO), servizz navali Brittaniku li jgħaddi rapporti dwar inċidenti bejn il-vapuri u l-flotot, irreġistra tankers milqut minn projettili mhux magħruf fis-16 ta’ Ottubru ’l barra mill-kosta tal-Golf tal-Arabja Sawdija, ’il bogħod ħafna minn Hormuz (UKMTO). L-ekwipaġġ evakwa mingħajr periklu.

Dik il-lejla, kaptan ta’ vapur irrapporta li granata propulsata minn rokit kienet sparata minn dgħajsa żgħira lejn tanker ’il barra mill-istess port Sawdi, Al Jubayl (UKMTO). L-ebda waħda mit-twissijiet ma ssemmi vapur jew tagħmel referenza għal mina.

L-uniku tanker li ssemma b’ismu dik il-ġimgħa jista’ faċilment jitħallat mas-supertankers tal-Iran. Il-ministru Indjan tat-tbaħħir qal li l-MT ST 3, li kellha 15-il baħri Indjan abbord, intlaqtet minn projettili fis-16 ta’ Ottubru u li kulħadd kien qawwi u sħiħ (The National). Projettili mhuwiex mina, u l-ebda sors ma jorbot lil dan il-vapur mal-allegazzjonijiet tal-Gwardja.

Il-mini fl-istrett mhumiex ipoteżi. Twissija għan-navigazzjoni mill-uffiċċju tal-idrografija tal-flotta tal-Pakistan, maħruġa f’Ġunju u li fis-17 ta’ Ottubru kienet għadha elenkata bħala fis-seħħ, tirrapporta “mina kkonfermata” qrib l-aċċess għall-korsija marittima li twassal lejn il-lvant (Pakistan Navy). It-twissija tirreġistra periklu uffiċjali. Ma turix li l-mina għadha hemm, jew li laqtet lil xi wieħed miż-żewġ tankers.

Fejn hi esposta l-Ewropa

It-traffiku kien diġà baxx qabel is-Sibt. UKMTO għaddiet 254 tranżitu fil-ġimgħa li ntemmet fl-14 ta’ Ottubru, madwar 70% inqas mil-livelli ta’ qabel il-gwerra (Anadolu). Id-dikjarazzjoni tal-Iran dwar l-għeluq tal-istrett ma tiddeċidix waħedha l-moviment tal-vapuri; is-sidien, il-kaptani u l-assiguraturi jiddeċiedu jekk isalpux.

Ix-xerrejja Ewropej huma esposti l-aktar permezz tal-importazzjonijiet tal-gass naturali likwifikat (LNG). L-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija stmat li madwar 7% tal-importazzjonijiet Ewropej tal-LNG fl-2025 għaddew minn Hormuz, u nnotat li l-LNG mill-Qatar m’għandux rotta alternattiva bil-pipeline li ddur mal-istrett (IEA).

Edison tal-Italja qalet li sat-28 ta’ Settembru kienet tilfet 35 kunsinna mill-Qatar u ssostitwiet 23 minnhom (Edison). Kemm dan it-telf kif ukoll l-għarqiet tal-vapuri tal-merkanzija li rrapportajna fil-15 ta’ Ottubru seħħew qabel l-allegazzjonijiet il-ġodda (To Brief). S’issa, l-ebda rapport ma juri li xerrej Ewropew, assiguratur jew sid ta’ vapur biddel il-pjanijiet minħabba ż-żewġ allegati każijiet ta’ tankers milquta minn mini.

Il-flotot Ewropej għadhom mhumiex f’pożizzjoni li jivverifikaw l-allegazzjonijiet dwar il-mini. Skont ittra tal-gvern Olandiż tat-2 ta’ Ottubru, il-missjoni difensiva Franko-Brittanika għal Hormuz ma kinitx ġiet attivata, u l-frejgata Olandiża li kienet sejra lejn il-lvant hija bastiment tal-kmand, mhux bastiment li jsib u jneħħi l-mini (Tweede Kamer). Bastiment tal-kmand jikkoordina bastimenti oħra. Bastiment li jsib u jneħħi l-mini huwa vapur speċjalizzat, u l-vapuri ta’ skorta waħedhom ma jistgħux ineħħu l-mini minn rotta.

Għalissa, il-Gwardja ma tat l-ebda isem ta’ vapur, identifikatur jew pożizzjoni li jistgħu jiġu vverifikati. Iż-żewġ twissijiet Brittaniċi jiddeskrivu tanker milqut minn projettili u attakk bi granata ’l barra mill-kosta tal-Arabja Sawdija, mhux attakki bil-mini f’Hormuz, u għalhekk ma jikkonfermawx ir-rakkont tal-Iran. Lanqas ma jeskludu inċidenti oħra separati. Tehran tista’ ssolvi l-kwistjoni billi ssemmi l-vapuri. Inkella, il-konferma trid tasal mingħand sid ta’ vapur jew stat tal-bandiera (il-pajjiż fejn ikun irreġistrat il-vapur), permezz ta’ rapport dwar buq bil-ħsara. Sakemm sid ta’ vapur jew stat tal-bandiera ma jirrapportax ħsara f’buq, l-allegazzjonijiet dwar il-mini jibqgħu twissija għat-tbaħħir u mhux evidenza ta’ attakki.