L-Italja testendi kontrolli bla prova dwar Ceuta

L-Italja se tkompli tagħmel kontrolli fuq il-vjaġġaturi li jaslu minn Spanja bl-ajruplan jew bil-baħar sal-15 ta’ Ottubru, wara li l-Ministru għall-Intern Matteo Piantedosi ġedded il-miżura fit-30 ta’ Settembru (ANSA, Euronews). Din hija t-tielet darba li ġew estiżi l-kontrolli li Ruma imponiet għall-ewwel darba f’Awwissu (RTVE). Ruma tiġġustifika l-kontrolli bil-kriżi tal-migranti f’Ceuta, enklavi ta’ Spanja fil-kosta tal-Afrika ta’ Fuq, iżda r-riżultati li ppubblikat ma jorbtu ebda vjaġġatur li ma tħalliex jidħol ma’ Ceuta.

Kontrolli fiż-żewġ direzzjonijiet

Il-kontrolli jsiru meta n-nies jinżlu mill-ajruplan jew mill-vapur fl-Italja. Ma ngħalqet ebda rotta. Fil-bidu ta’ Awwissu, Sky TG24 irrapporta li l-pulizija tal-fruntiera Taljana kienu qed jiffukaw fuq ċittadini ta’ pajjiżi barra mill-UE (Sky TG24). Ruma ma tat ebda ċifra dwar il-ħinijiet ta’ stennija jew it-tfixkil ikkawżat.

Spanja u l-Italja huma t-tnejn parti miż-żona Schengen, iż-żona tal-UE fejn wieħed jista’ jivvjaġġa mingħajr passaport, u għalhekk normalment ma jsirux kontrolli fil-fruntieri interni meta wieħed jivvjaġġa bejniethom. Il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, ir-regoli li jirregolaw dik iż-żona, jippermetti lil gvern jerġa’ jdaħħal kontrolli temporanjament meta jkun hemm theddida serja. Il-gvern irid juri li l-kontrolli huma meħtieġa u proporzjonati, u li miżuri inqas stretti ma jkunux biżżejjed (EUR-Lex).

Madrid wieġbet b’kontrolli tagħha fuq il-wasliet mill-Italja, li se jibqgħu fis-seħħ sat-8 ta’ Ottubru (Euronews). Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Spanjol José Manuel Albares sejjaħ it-tiġdid ta’ nofs Settembru mill-Italja “miżura assurda”, filwaqt li l-kontroparti Taljan tiegħu Antonio Tajani ddeskriva r-risposta ta’ Madrid bħala aggressiva bla bżonn (EFE). Issa l-vjaġġaturi jħabbtu wiċċhom ma’ kontrolli fiż-żewġ direzzjonijiet.

X’ippreżentat Ruma

Piantedosi jgħid li d-diffikultajiet f’Ceuta għadhom jippersistu u li hemm bżonn ta’ kawtela. Ir-raġunament tiegħu għandu bażi. Meta f’daqqa jasal għadd kbir ta’ nies fil-fruntiera esterna tal-UE, xi wħud jistgħu jippruvaw ikomplu lejn pajjiżi oħra, u l-pajjiżi ġirien għandhom raġuni biex joqogħdu attenti għal dan.

Li toqgħod attent hija ħaġa; li ssib lil dawn in-nies hija oħra. Sal-aħħar ta’ Awwissu, l-iskrutinju tal-listi tal-passiġġieri, li kienu jkopru kważi 500,000 persuna, kien wassal biex 31 persuna ma tħallewx jidħlu. L-uffiċjali ammettew li ma setgħux jistabbilixxu li xi ħadd minn dawn il-31 kien ġie minn Ceuta (ANSA). Ma ħarġet ebda ċifra aktar reċenti.

Spanja ma taqbilx ma’ din il-premessa. Fis-17 ta’ Settembru, il-Ministru għall-Intern Fernando Grande-Marlaska qal lill-Kummissjoni Ewropea li ebda migrant ma kien mar minn Ceuta lejn Spanja kontinentali (La Moncloa). Sorsi diplomatiċi Spanjoli żiedu li Madrid kienet se tgħid lil Brussell li ma kien hemm ebda moviment lejn Stati Membri oħra (EFE permezz ta’ ABC Color).

Dawn huma dikjarazzjonijiet ta’ gvern, mhux ċifri awditjati. Xorta waħda, xejn minn dak li ppubblikat Ruma ma jikkontradixxihom.

Il-fatt li Ruma jkollha tipprova

Ir-reviżjoni tal-Kodiċi tal-2024 telenka moviment f’daqqa u fuq skala kbira, mingħajr awtorizzazzjoni, ta’ ċittadini ta’ pajjiżi barra mill-UE bejn l-Istati Membri bħala waħda mit-theddidiet serji possibbli (EUR-Lex). Dawk li waslu f’Ceuta qasmu mill-Marokk għal Spanja. Din hija l-fruntiera esterna tal-UE, mhux fruntiera bejn żewġ Stati Membri.

Mir-rekord pubbliku mhux ċar liema bażi invokat l-Italja din id-darba. Jekk Ruma qed tistrieħ fuq dik il-bażi, trid tistabbilixxi li kien hemm moviment minn Spanja lejn pajjiżi oħra, iżda l-evidenza disponibbli għall-pubbliku ma turix dan.

Il-Kummissjoni ma tistax twaqqaf it-tiġdid ta’ miżura nazzjonali. Tista’ tivvalutah, toħroġ opinjoni u, bħala l-aħħar għażla, tiftaħ proċedura ta’ ksur — il-mezz tagħha biex tressaq gvern quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE. Sakemm tieħu azzjoni, id-deċiżjoni tibqa’ fil-biċċa l-kbira f’idejn Ruma.

L-Italja wriet li l-kontrolli tagħha jwaqqfu lin-nies. L-unika ċifra li ppubblikat ma torbot lil ebda wieħed minnhom ma’ Ceuta, għalhekk skont l-evidenza pubblika, il-kontrolli ma sabux il-moviment li jiġġustifikahom. Jekk Piantedosi jerġa’ jġedded il-miżura meta tintemm din l-estensjoni, ikollu jipprovdi lill-Kummissjoni u lill-vjaġġaturi minn Spanja l-evidenza dwar ir-rotot li ċ-ċifri tiegħu ta’ Awwissu ma setgħux jagħtu.