Il-kontijiet tal-pensjonijiet u l-imgħax jogħlew €21.54 biljun

Skont it-tbassir, is-sena d-dieħla l-ispiża tal-pensjonijiet u tal-imgħax fl-Italja se tiżdied b’kollox b’€21.54 biljun, qabel ma l-gvern ikun fassal miżura ġdida waħda għall-baġit (Repubblica, Il Fatto Quotidiano). Iż-żewġ żidiet huma xprunati mill-prezzijiet u mis-self tal-passat. Il-bqija tal-baġit tal-2027, mit-tnaqqis fit-taxxi sal-għajnuna lill-familji, se jitfassal madwar dawn iż-żewġ spejjeż.

Żewġ spejjeż li jiżdiedu waħedhom

Iċ-ċifri ġejjin minn pjan fiskali pluriennali li l-kabinett approva fit-2 ta’ Ottubru. Dan jipprovdi l-qafas għal-liġi tal-baġit li jmiss, iżda waħdu ma jwassal għal ebda nefqa (ANSA). Iċ-ċifri li għandna s’issa ġejjin minn rapporti konsistenti fil-midja, mhux minn tabella tal-ministeru vverifikata linja b’linja. Aħna rrapportajna qabel li l-pjan jistenna li l-ispiża tal-imgħax tkompli tiżdied għal bosta snin (To Brief).

It-tbassir jgħid li l-imgħax fuq id-dejn pubbliku se jiżdied minn €96.9 biljun għal €103.7 biljun (Il Fatto Quotidiano). Din l-ispiża tinbidel bil-mod. It-titoli tal-gvern b’rata fissa li diġà nbiegħu jkomplu jħallsu l-imgħax miftiehem meta nħarġu, għalhekk rata ġdida tolqot biss meta t-Teżor joħroġ dejn ġdid jew jissostitwixxi titolu li jkun wasal biex jimmatura.

Skont l-Uffiċċju Parlamentari tal-Baġit (UPB), fi tmiem l-2025 id-dejn Taljan kellu medja ta’ 7.9 snin qabel ma jimmatura. Il-pjan jattribwixxi parti miż-żieda tas-sena d-dieħla lill-inflazzjoni, u ż-żidiet tas-snin ta’ wara lir-rendimenti ogħla tal-bonds, jiġifieri r-redditu li l-investituri jitolbu biex jisilfu lill-istat (AGI).

Dawn ir-rendimenti jiddependu parzjalment fuq il-kundizzjonijiet fiż-żona tal-euro kollha. F’analiżi li ppubblikat din is-sena, il-BĊE (il-Bank Ċentrali Ewropew) sab li l-biċċa l-kbira taż-żieda fir-rendimenti fuq bonds ta’ għaxar snin fiż-żona tal-euro kienet ġejja mill-bidla fl-aspettattivi tas-swieq dwar ir-rati futuri tal-BĊE (BĊE). Din il-konklużjoni tapplika għaż-żona tal-euro kollha, mhux għall-Italja biss. Madankollu, turi punt aktar limitat: meta l-aspettattivi dwar ir-rati jinbidlu għal kulħadd, gvern li jrid jiffinanzja mill-ġdid aktar dejn iħallas aktar ewro.

Il-pensjonijiet jiżdiedu skont regola differenti: jogħlew mal-prezzijiet, u kull żieda ssir parti mill-ammont bażi, u għalhekk tinżamm f’kull pagament li jiġi wara. Il-parti tal-pensjoni sa erba’ darbiet il-pensjoni minima tikseb l-aġġustament sħiħ għall-prezzijiet, filwaqt li l-partijiet li jaqbżuha jirċievu aġġustament iżgħar (Il Messaggero). Għall-pensjonijiet iż-żgħar, il-baġit iġorr l-ispiża kollha tal-inflazzjoni. Il-pensjonanti li jirċievu pensjonijiet ogħla jġorru parti minnha huma stess, għax il-flus tagħhom jixtru inqas.

Skont rapporti, l-uffiċċju tal-kontabilità tal-Istat jistma li l-aġġustament tal-prezzijiet għas-sena d-dieħla se jaqbeż €10 biljun, fuq il-bażi ta’ inflazzjoni provviżorja ta’ 2.9% (Il Messaggero). It-tbassir jgħid li n-nefqa totali fuq il-pensjonijiet se tiżdied minn €351.8 biljun għal €366.54 biljun (Repubblica). Iż-żewġ ċifri jwieġbu mistoqsijiet differenti. L-ewwel turi kemm tiswa ż-żieda fil-pensjonijiet eżistenti biex dawn jimxu mal-prezzijiet. It-tieni tinbidel ukoll skont l-għadd ta’ pensjonanti, pensjonijiet ġodda u x-xejriet tal-irtirar. Ma ġietx ippubblikata ċifra li tqassam iż-żieda bejn l-inflazzjoni u dawn il-kawżi l-oħra.

Self addizzjonali b’kundizzjonijiet

Il-kabinett talab li jissellef madwar €14-il biljun fis-sena fl-2027 u fl-2028, lil hinn mill-perkors tan-nefqa li l-Italja qablet dwaru mal-UE (Teleborsa, Primapagina News). Il-Ministru għall-Finanzi Giancarlo Giorgetti ddeskriva l-pjan bħala wieħed prudenti f’ambjent diffiċli (AGI). Il-marġni addizzjonali jinqasam indaqs: 0.3% tal-PDG (il-produzzjoni annwali tal-ekonomija) għall-enerġija, u l-istess ammont għad-difiża (Teleborsa).

It-talba teħtieġ maġġoranza assoluta fiż-żewġ kmamar tal-Parlament (Senate). Il-vot mistenni jsir fit-13 ta’ Ottubru, u l-abbozz tal-baġit għandu jitressaq għall-ħabta tal-20 ta’ Ottubru (Corriere).

Il-parti allokata għall-enerġija għandha kundizzjonijiet. Skont il-gwida tal-Kummissjoni, jgħoddu biss investimenti bħal rinnovazzjoni ta’ bini u titjib fl-effiċjenza enerġetika, mhux rifużjonijiet fuq il-kontijiet tal-enerġija tad-djar (European Commission). Tkun xi tkun in-nefqa li r-regoli tal-UE jeżentaw, is-self addizzjonali u l-imgħax fuqu xorta jidħlu fil-kontijiet tal-Italja.

Is-self huwa marbut ma’ nefqa eliġibbli fuq l-enerġija u d-difiża, u għalhekk mhux maħsub biex iħallas il-pensjonijiet jew l-imgħax. Iżda dan ma jfissirx li l-bqija tal-baġit huwa ffissat, għax il-gvern xorta jista’ jnaqqas in-nefqa f’oqsma oħra, iżid id-dħul jew iċaqlaq il-flus minn intestaturi għal oħrajn. Iż-żewġ spejjeż li qed jiżdiedu lanqas ma huma tbassir tad-defiċit. Juru liema spejjeż jidħlu qabel ma tittieħed kwalunkwe deċiżjoni politika. Kemm jibqa’ marġni għal tnaqqis fit-taxxi u miżuri għall-familji hija ċ-ċifra li Giorgetti għandu jagħti lill-Parlament meta jasal l-abbozz tal-baġit, għall-ħabta tal-20 ta’ Ottubru (Corriere).