Twissija nukleari bbażata fuq imblokk mhux ippruvat

Ir-Russja wissiet lin-NATO bil-miktub li tista’ tuża l-armi kollha tagħha, inklużi dawk nukleari, jekk l-Alleanza tipprova taqta’ lil Kaliningrad, l-enklav Russu mdawwar bil-Polonja u l-Litwanja, mill-bqija. In-NATO tiċħad li heddet it-territorju, u s-segretarju ġenerali tagħha jgħid li ma jarax attakk imminenti fuq territorju tal-alleati (Reuters). Moska ma ppubblikat l-ebda evidenza tal-imblokk li tgħid li tibża’ minnu.

X’jgħid in-nota

It-twissija waslet f’nota diplomatika informali li Reuters rat. Skont dak ir-rakkont, in-nota torbot l-użu tal-armi nukleari ma’ tentattiv biex jiġi iżolat l-enklav, u tqajjem il-possibbiltà ta’ attakki Russi fuq ċentri tat-teħid tad-deċiżjonijiet fi Stati alleati fil-bidu ta’ kunflitt (The Moscow Times/Reuters). Is-siltiet ikkwotati ma jsemmu l-ebda operazzjoni, bastiment jew skeda.

It-talba dwar l-imblokk waslet minn kanal ieħor. L-ambaxxati Russi qalu li kellhom informazzjoni li n-NATO kienet qed tħejji biex taqta’ lil Kaliningrad mill-bqija bl-ajru u bil-baħar, iżda ma qasmuhiex (AP/Daily News). Il-kelliem tal-Kremlin Dmitry Peskov qal li d-dokumenti tal-politika Russa jipprevedu rispons għal kull tentattiv ta’ imblokk, u li d-diplomatiċi kienu qed ifakkru lill-“imħuħ jaħarqu” Ewropej f’dan (TASS). Din hija l-ġustifikazzjoni ta’ Moska għat-theddida. Mhijiex prova ta’ pjan.

Kif wieġbet in-NATO

Il-kelliema tan-NATO Allison Hart ikkonfermat li l-Alleanza kienet irċeviet l-ittra u wieġbet għaliha (AP/Daily News). Reuters irrapportat li fit-tweġiba n-NATO sejħet lilha nnifisha alleanza difensiva u qalet li l-ebda wieħed mill-eżerċizzji tagħha ma kien jhedded it-territorju Russu (The Moscow Times/Reuters). Din hija ċaħda minn waħda mill-partijiet fit-tilwima. Madankollu, fl-ebda rapport pubbliku ma tidher deċiżjoni dwar imblokk.

Fit-30 ta’ Settembru, is-Segretarju Ġenerali Mark Rutte kompla b’dan il-messaġġ. Huwa qal li ma kien hemm l-ebda theddida imminenti għat-territorju tan-NATO, u li din il-valutazzjoni kienet l-istess bħal dik ta’ tliet ġimgħat, tliet xhur u sena qabel (Reuters). Huwa rrifjuta li jippubblika t-test Russu (NATO). Għalhekk, l-iskambju sħiħ tal-ittri għadu mhux ippubblikat.

X’qanqal l-ittra, mela? Is-suspett tan-NATO stess jindika eżerċizzju ta’ rutina. Die Zeit, b’referenza għall-aġenzija tal-aħbarijiet Ġermaniża DPA, irrapportat fid-29 ta’ Settembru li l-Alleanza kienet temmen li n-nota kienet tweġiba għal eżerċizzju tal-ajru li sar f’nofs Awwissu (Die Zeit/DPA).

Sorsi militari li ma ssemmewx isimhom qalu lill-aġenzija li l-eżerċizzju wera li n-NATO setgħet tieħu l-kontroll ta’ Kaliningrad jekk ir-Russja tattakka territorju tal-alleati. Din hija kontinġenza għal żmien ta’ gwerra, ippruvata fi żmien il-paċi, tat-tip li l-ippjanar għad-deterrenza jinkludi regolarment. Moska setgħet raġonevolment tqis l-istess eżerċizzju bħala prova minn qabel tal-iżolament li tiddeskrivi n-nota tagħha.

Għaliex kelma vaga waħda hija importanti

Il-kelma li tiskatta t-theddida fin-nota hija “tiżola”, iżda Moska ma qalitx x’għandu jitqies bħala iżolament. Din il-vagità toħloq problema prattika. Eżerċizzju mibni fuq xenarju ta’ gwerra, bħall-eżerċizzju ta’ Awwissu, jista’ jiġi ppreżentat mill-ambaxxati Russi bħala tħejjija għal imblokk, li huwa bejn wieħed u ieħor dak li għamlu issa.

L-akbar pressjoni taqa’ fuq il-Litwanja u l-Polonja, iż-żewġ alleati li għandhom fruntiera mal-enklav. Twissija nukleari kundizzjonali marbuta ma’ kundizzjoni mhux definita tista’ tagħti lill-gvernijiet tagħhom raġuni biex iqisu kemm jagħmlu viżibbli t-taħriġ tagħhom fil-qrib. Din tibqa’ possibbiltà miftuħa, mhux effett osservat: xejn fir-rapportar ma juri li xi alleat ħassar eżerċizzju jew ċaqlaq unità minn meta waslet l-ittra.

Il-fatti jsostnu konklużjoni limitata. Ir-Russja għamlet theddida nukleari kundizzjonali minħabba imblokk li ma ssostanzjatx pubblikament, u n-NATO tgħid li ma tarax theddida imminenti għat-territorju tagħha. Moska għandha l-evidenza li tista’ tbiddel dik il-valutazzjoni. Sakemm l-ambaxxati tagħha ma jippubblikawx l-informazzjoni li jsostnu li għandhom, l-imblokk jeżisti biss fid-dikjarazzjonijiet tar-Russja stess.