Kulbergs jikseb 35.6%; koalizzjoni inċerta

Il-partit United List tal-Prim Ministru Andris Kulbergs kiseb 35.6% fi stħarriġ konġunt fost il-votanti malli ħarġu mill-postijiet tal-votazzjoni wara l-votazzjoni tas-Sibt, aktar minn 24 punt perċentwali quddiem l-eqreb rivali (Apollo/LETA, BNN). Dan il-vantaġġ jagħmlu l-favorit ċar biex jifforma l-gvern li jmiss tal-Latvja. Iżda ma jurihx min se jkunu s-sħab tiegħu, għax sigħat wara l-għeluq tal-postijiet tal-votazzjoni kien għad ma kienx hemm għadd uffiċjali tas-siġġijiet.

Partit żgħir wieħed jista’ jbiddel il-kalkoli

Wara United List, ħames partiti kienu miġbura qrib xulxin: minn Latvia First, b’11.3%, sa New Unity, b’6.7%. Il-ħamsa kollha qabżu l-limitu ta’ 5% tal-voti nazzjonali li lista trid tikseb biex tirbaħ xi wieħed mill-100 siġġu (Delfi/LETA). Union of Greens and Farmers baqgħet taħt il-limitu, bi 3.7% (Rzeczpospolita).

Dak il-persentaġġ baxx jista’ jkollu aktar piż milli jidher. Dawk li wettqu l-istħarriġ staqsew aktar minn 6,500 votant, u madwar 30% irrifjutaw jgħidu kif ivvutaw (Apollo/LETA). Aktar votanti rrifjutaw li jwieġbu f’Zemgale, ir-reġjun fejn Union of Greens and Farmers tradizzjonalment tikseb riżultati tajbin.

Jekk dawn il-votanti li ma wieġbux jivvutaw skont ix-xejra tas-soltu fir-reġjun, is-sehem reali tal-partit jista’ jkun eqreb lejn il-limitu milli jindika l-istħarriġ. Id-data ma tagħtix indikazzjoni ta’ kemm. L-istħarriġ lanqas ma qabad lil dawk li vvutaw qabel is-Sibt, aktar minn 169,600 ruħ (LSM). Il-voti tagħhom se jingħaddu minkejja li l-istħarriġ ma qabadx il-voti tagħhom.

L-għadd tal-voti beda tard. Xi ċittadini li kienu vvutaw kmieni vvutaw ukoll dakinhar tal-elezzjoni, u jgħodd biss l-aħħar vot ta’ kull persuna. Għalhekk, l-uffiċjali kellhom l-ewwel jiċċekkjaw ir-reġistru elettroniku tal-votanti biex jidentifikaw il-voti doppji. Skont TVNET, l-għadd beda madwar il-pajjiż kollu biss wara dewmien ta’ diversi sigħat. Ir-rapporti jiddeskrivu bidu bil-mod, mhux tilwima dwar il-voti. Ma jindikawx li l-għadd ġie vverifikat u kkonfermat.

Is-sħab fil-koalizzjoni jgħoddu aktar mill-perċentwali

Biex ikun hemm maġġoranza fis-Saeima, il-parlament Latvjan b’100 siġġu, hemm bżonn 51 vot. Wara li l-limitu jeskludi l-listi ż-żgħar, is-siġġijiet jitqassmu fil-ħames distretti elettorali. Għalhekk, il-perċentwali tal-istħarriġ ma jissarrfux direttament f’siġġijiet (BNN).

L-istħarriġ xorta jindika sħab plawżibbli. Il-midja Pollakka ddeskriviet xenarji ta’ koalizzjoni bbażati fuq United List u l-partit nazzjonalista National Alliance, flimkien jew ma’ New Unity taċ-ċentru-lemin jew mal-partit liberali Progressives (Rzeczpospolita). Fiż-żewġ xenarji ma jidħolx Sovereign Power/Young Latvians. Euronews iddeskriviet lil dan il-partit bħala kritiku tal-appoġġ lill-Ukrajna u taż-żieda fl-infiq għad-difiża (Euronews Polska).

Dawn ix-xenarji jassumu li Union of Greens and Farmers tibqa’ barra. Jekk taqbeż il-limitu fl-għadd uffiċjali, tieħu siġġijiet minn kull partit ieħor u kull koalizzjoni possibbli jkollha terġa’ tiġi kkalkulata. Partit li llejla jidher li mhux meħtieġ jista’ jsir indispensabbli, jew bil-maqlub.

Kulbergs ma kienx ikkummenta dwar sħab possibbli sal-lejl tal-elezzjoni, irrapporta Deutschlandfunk tal-Ġermanja (Deutschlandfunk). Is-skiet tiegħu jaqbel ma’ mexxej li jaf li l-għażliet tiegħu jiddependu minn ċifri li għadu ma għandux.

Il-lejl tal-elezzjoni kien segwit mill-qrib minn Tallinn sa Vilnius

Il-ġirien tal-Latvja segwew il-lejl mill-qrib. L-istazzjon pubbliku tal-Estonja, ERR, ippreżenta t-tellieqa parzjalment bħala konfront bejn fehmiet li jħarsu lejn il-Lvant u dawk li jħarsu lejn il-Punent (ERR). L-istazzjon Litwan LRT kien diġà bassar negozjati diffiċli dwar il-koalizzjoni (LRT). Il-midja Pollakka u dik Ġermaniża xandru r-riżultati tal-istħarriġ tal-ħruġ fi ftit sigħat.

Din l-attenzjoni turi l-interess reġjonali f’liema direzzjoni se jxaqleb il-kabinett li jmiss tal-Latvja. S’issa, ebda ftehim jew programm ta’ koalizzjoni ma ta tweġiba għal din il-mistoqsija. M’hemmx qbil dwar kif il-partit l-aktar xettiku dwar l-għajnuna lill-Ukrajna jista’ jidħol fil-gvern, u ebda wieħed mill-imsieħba indikati mill-istħarriġ ma wera li se jbiddel il-pożizzjoni tiegħu.

Iċ-ċertifikazzjoni tar-riżultati se tiddetermina kemm għandu marġni ta’ manuvra Kulbergs. Jekk Union of Greens and Farmers tibqa’ taħt il-limitu, il-koalizzjonijiet li diġà tissuġġerixxi l-istħarriġ jibqgħu possibbli, u Kulbergs ikun jista’ jagħżel bejn partiti li fil-biċċa l-kbira jaqblu mad-direzzjoni tiegħu. Jekk taqbeż il-limitu, jiffaċċja parlament b’aktar partiti u negozjati aktar diffiċli għal kull siġġu li jkollu bżonn. It-tabella finali tal-Kummissjoni Elettorali Ċentrali se turi liema minn dawn il-gvernijiet se jkollha l-Latvja.