Missila Russa tolqot impjant tas-sħana fi Kyiv

Missila ballistika Russa laqtet l-impjant ta’ koġenerazzjoni ta’ Darnytsia Nru 4 f’Kyiv għall-ħabta tal-22:40 fit-13 ta’ Ottubru, skont il-President Volodymyr Zelenskyy. Huwa qal li l-alleati għal darb’oħra ma bagħtux twissija dwar it-tnedija (Ukrainska Pravda, Radio Svoboda). Mezzi tal-aħbarijiet oħra rrappurtaw l-istess rakkont tiegħu, iżda ħadd ma ppubblika x’għamlet ħsara l-missila. Ir-residenti ta’ belt li riesqa lejn ix-xitwa għadhom ma jafux kemm intilfet mill-kapaċità tagħha li tipprovdi t-tisħin.

L-istess attakk laqat binja ta’ appartamenti ta’ disa’ sulari. Filwaqt li kkwota lis-Sindku Vitali Klitschko, il-BBC irrapporta li persuna waħda nqatlet u 13-il persuna ndarbu, erbgħa minnhom gravi (BBC). Dan l-ammont ma jinkludix inċident separat ta’ filgħodu, meta fdalijiet minn miri interċettati għamlu ħsara lil dar privata u weġġgħu mara waħda (TSN).

Għaliex dan l-impjant huwa importanti

Impjant ta’ koġenerazzjoni jipproduċi l-elettriku u wkoll l-ilma sħun li jitwassal bil-pajpijiet lejn ir-radjaturi f’distretti sħaħ. Dan l-impjant jaqdi d-distrett ta’ Dniprovskyi f’Kyiv u partijiet minn Darnytskyi. Meta ntlaqat fi Frar 2026, aktar minn 1,000 binja spiċċaw mingħajr tisħin u ilma sħun, fosthom skejjel u faċilitajiet mediċi (BBC).

Mhux magħruf jekk din id-daqqa kinitx aktar jew inqas gravi. L-ebda operatur jew avviż tal-belt ma ta ċifra dwar kemm intilfet produzzjoni, kemm-il dar oħra spiċċat mingħajr tisħin, jew kemm se jdumu t-tiswijiet (Radio Svoboda). Dakinhar, Kyiv diġà kellha qtugħ skedat tal-elettriku, iżda l-operatur tan-netwerk Ukrenergo u l-kumpanija tas-servizzi DTEK stabbilewh qabel l-attakk, u għalhekk ma jgħidu xejn dwar il-ħsara kkawżata minnu (Suspilne).

Waqfien mill-attakki li ħadd ma ffirma

L-attakk seħħ f’nofs tilwima dwar tregwa. Donald Trump ħabbar waqfien mill-attakki fuq l-enerġija fil-11 ta’ Ottubru. Meta staqsewh għaliex la Kyiv u lanqas Moska ma kienu kkonfermawh, huwa wieġeb: “Huma qablu għax jien għedt li qablu” (Kyiv Independent).

Zelenskyy kien offra li jwaqqaf l-attakki fuq ir-raffineriji Russi jekk ir-Russja ma tattakkax in-netwerk tal-elettriku tal-Ukrajna. Il-Kremlin tkellem biss dwar il-kontinwazzjoni tal-kuntatti. Zelenskyy jgħid li l-Ukrajna ma attakkatx siti Russi tal-enerġija għal jumejn (AP).

L-ebda dokument ippubblikat ma jistabbilixxi meta kellu jibda l-waqfien, ma jiddefinixxi liema impjanti jew armi jgħoddu, jew ma jispeċifikax min għandu jivverifika l-ksur. Kyiv tqis l-attakk bħala ksur, iżda ksur jeħtieġ li jkun hemm termini. Skont ir-rakkont ta’ Zelenskyy, ir-Russja laqtet impjant tat-tisħin waqt pawża li Moska qatt ma aċċettat pubblikament.

It-twissijiet li ma waslux

It-tieni ilment ta’ Zelenskyy jirrigwarda l-missili nfushom. Wara l-ewwel attakk, fit-12 ta’ Ottubru, il-kelliem tal-Forza tal-Ajru Yurii Ihnat qal li ma waslet l-ebda informazzjoni dwar it-tnedija mingħand is-sħab u li r-radar Ukren lemaħ il-missili biss meta l-attakk kien diġà għaddej (Ukrainska Pravda). Missila ballistika tasal f’Kyiv fi ftit minuti, u għalhekk l-Ukrajna tiddependi fuq l-alleati tagħha, l-aktar fuq is-satelliti Amerikani, biex javżawha meta jseħħu tnedijiet. Espert Norveġiż ikkwotat minn Reuters qal li l-kapaċità tal-Ewropa li tipprovdi twissijiet bħal dawn bis-satelliti hija ferm iżgħar minn dik tal-Istati Uniti (Reuters permezz ta’ TimesLIVE).

L-ispjegazzjonijiet ma jaqblux. Politico rrapporta li persunal Amerikan tefa’ t-tort fuq it-temp ħażin għall-ewwel nuqqas ta’ twissija, spjegazzjoni li Kyiv ddubitat minnha (Politico). Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Andrii Sybiha ċaħad li kien hemm waqfien ġenerali fil-kondiviżjoni tal-informazzjoni ta’ intelligence, u Trump insista: “Qegħdin ngħinuhom u naqsmu magħhom l-informazzjoni ta’ intelligence” (AP). L-ebda evidenza pubblika ma turi li xi ħadd żamm twissija apposta. Ħadd ma spjega wkoll għaliex it-twissijiet ma waslux f’żewġt iljieli konsekuttivi.

Il-gvernijiet Ewropej qed iħallsu biex jissewwa dak li jeqirdu l-missili. Fl-4 ta’ Ottubru, il-Kanċillier Friedrich Merz wiegħed madwar €350 miljun għall-infrastruttura tal-enerġija tal-Ukrajna, biex jinxtraw ġeneraturi, jinbnew sottostazzjonijiet u jsiru tiswijiet (Gvern Ġermaniż). Dawk il-flus jistgħu jgħinu biex jinbena mill-ġdid impjant bil-ħsara. Iżda ma jispjegawx għaliex ma waslitx twissija dwar it-tnedija, u l-Ewropa m’għandhiex netwerk tas-satelliti tagħha lest biex jagħmel tajjeb għal dan in-nuqqas.

Żewġ tweġibiet jgħinu lir-residenti ta’ Kyiv jifhmu fejn qegħdin. L-operatur tal-impjant għandu jagħtihom stima tal-ħsara li tgħid kemm intilfet kapaċità ta’ tisħin u għal kemm żmien. Washington għandu jagħti lil Kyiv rendikont ta’ dak li sabu s-sensuri tiegħu f’dawk iż-żewġt iljieli u ta’ dak li għadda lill-Ukrajna.