Nord Stream: verdett mingħajr min ordna

Nhar l-Erbgħa, 14 ta’ Ottubru, qorti f’Hamburg tiftaħ l-ewwel proċess kontra persuna akkużata li ħadet sehem fis-sabotaġġ tal-pipelines ta’ Nord Stream fl-2022 (il-qorti ta’ Hamburg, dpa permezz ta’ Die Zeit). L-akkużat, uffiċjal fl-armata Ukrena identifikat bħala Serhii K., huwa mixli b’delitt tal-gwerra. L-imħallfin jistgħu jiddeċiedu jekk huwiex ħati mingħajr ma jistabbilixxu min, jekk kien hemm xi ħadd, ta l-ordni.

X’jgħidu l-prosekuturi li ġara

Il-prosekuturi federali Ġermaniżi jallegaw li K. għen imexxi grupp li salpa fuq jott mikri mill-gżira Ġermaniża ta’ Rügen. Skont il-verżjoni tagħhom, il-grupp waħħal karga splussiva b’timer mal-pipelines qrib Bornholm, qabel l-isplużjonijiet tas-26 ta’ Settembru 2022 (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja).

Il-prosekuturi jallegaw ukoll li aġixxa f’isem korpi statali fl-Ukrajna. L-avviż pubbliku tagħhom ma jsemmi ebda ministeru jew uffiċjal (il-prosekuturi federali).

Ma ġiet ippubblikata ebda konfessjoni. Il-każ jiddependi l-aktar fuq rekords tal-ivvjaġġar. Meta f’Diċembru 2025 l-ogħla qorti kriminali tal-Ġermanja żammet lil K. taħt arrest, hija semmiet data dwar il-fruntiera Pollakka, passaport b’isem falz u ritratt tiegħu, u tqabbil bejn xbihat minn esperti (id-deċiżjoni).

L-avukati tiegħu jikkontestaw li dan juri li kien fuq il-baħar. Skont ZDF, ebda marka tas-swaba’ jew tqabbil tad-DNA ma jorbotu mal-jott, u avukat jgħid li K. isostni li dak iż-żmien kien fl-Ukrajna (ZDF).

Jekk il-pipelines kinux mira leġittima

Id-difiża għandha argument alternattiv li jmur fil-qalba tal-akkuża. Skont il-liġijiet tal-gwerra, attakk fuq oġġett ċivili (proprjetà li m’għandhiex rwol militari) jista’ jkun delitt tal-gwerra, filwaqt li attakk fuq mira militari jista’ ma jkunx. L-akkuża kontra K. tista’ tinżamm biss jekk Nord Stream jitqies infrastruttura ċivili.

Għalhekk l-avukati tiegħu jistaqsu jekk il-pipelines, li daħħlu flus lir-Russja waqt l-invażjoni tagħha, setgħux ikunu mira leġittima. Il-Qorti Federali tal-Ġustizzja ċaħdet dan l-argument meta ddeċidiet dwar iż-żamma tiegħu taħt arrest. Hija ddeċidiet li d-dħul indirett mill-bejgħ tal-gass ma biddilx il-pipelines f’miri militari (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja).

Mistoqsijiet li l-verdett ma jridx iwieġeb

Il-proċess f’Hamburg huwa kontra K., mhux kontra l-Ukrajna. Fit-30 ta’ Settembru, l-imħallfin ċaħdu t-talba tal-operaturi tal-pipelines biex jingħaqdu mal-każ bħala ko-atturi (partijiet privati li joqogħdu maġenb il-prosekuturi u għandhom drittijiet proċedurali tagħhom stess). Huma qalu li l-proċess jikkonċerna l-imġiba u l-ħtija tal-akkużat innifsu, u mhuwiex il-post fejn jitħejjew talbiet possibbli tar-Russja għal kumpens mingħand l-Ukrajna (il-qorti ta’ Hamburg).

Madankollu, jistgħu joħorġu ħjiel dwar min ta l-ordni waqt il-proċess. Ġurnalisti li eżaminaw l-att tal-akkuża jirrappurtaw telefonati interċettati meta K. kien detenut fl-Italja, li fihom, skont rapporti, ta x’jifhem li ma aġixxiex waħdu u li ħassu abbandunat minn Kyiv (investigazzjoni mmexxija mill-ARD).

Il-pożizzjoni pubblika ta’ Kyiv hija aktar limitata minn ċaħda kategorika. Fid-9 ta’ Lulju, il-prosekutur ġenerali tal-Ukrajna qal li l-investigazzjoni tiegħu ma sabet ebda fatt li juri sehem tal-istat, u ppropona investigazzjoni konġunta mal-Ġermanja (Reuters).

L-isplużjonijiet ma qatgħux il-provvista tal-gass lill-Ewropa, għax il-kunsinni ta’ Nord Stream 1 kienu diġà waqfu fil-bidu ta’ Settembru 2022 (l-Aġenzija Federali tan-Netwerks). L-importanza tal-każ għall-Ewropa tinsab fil-qasam legali, u tidher fil-mod kif żewġ pajjiżi oħra tal-UE ttrattaw it-tieni suspettat.

Il-Ġermanja trid li Volodymyr Zhuravlov, li huwa allegatament għaddas, jiġi kkonsenjat taħt mandat ta’ arrest Ewropew (l-għodda tal-UE maħsuba biex il-konsenja ta’ suspettati bejn l-Istati Membri ssir kważi rutina). F’Ottubru 2025, imħallef f’Varsavja rrifjuta li jikkonsenjah. L-imħallef irraġuna li attakk Ukren preżunt fuq l-infrastruttura ta’ aggressur seta’ jkun att statali leġittimu, mhux reat li għandu jiġi mħarrek; il-Prim Ministru Donald Tusk kien diġà qal li l-konsenja ma kinitx fl-interess tal-Polonja (PAP).

Il-Kroazja ħadet id-direzzjoni l-oħra. Kulleġġ ta’ tliet imħallfin approva l-konsenja ta’ Zhuravlov fit-18 ta’ Settembru, u hemm appell pendenti (HRT, tportal).

L-ebda waħda miż-żewġ qrati ma ddeċidiet jekk is-sabotaġġ kienx reat. Kull waħda ddeċidiet biss jekk kellhiex tikkonsenja suspettat, u d-deċiżjoni Kroata għadha tista’ titwaqqa’. Xorta waħda, imħallef Pollakk qies li dak li l-prosekuturi Ġermaniżi jakkużawh bih bħala delitt tal-gwerra seta’ kien att leġittimu. Kull gvern ikkonċernat minn kejbils u pipelines taħt il-baħar għandu raġuni biex jara liema fehma jadottaw l-imħallfin f’Hamburg.

Jekk jikkundannaw lil K. fuq l-akkuża ta’ delitt tal-gwerra, ikunu kkonkludew li uffiċjal Ukren attakka infrastruttura ċivili bi ksur tal-liġijiet tal-gwerra. Jistgħu jaslu għal dak il-verdett filwaqt li jibqa’ mhux magħruf lil min għandu jiġi attribwit l-allegat ordni mill-istat. Ir-responsabbiltà li jissemma min kien wara dan taqa’ fuq il-prosekuturi federali Ġermaniżi, li allegaw sehem bħal dan mingħajr ma qalu min, u fuq il-prosekutur ġenerali tal-Ukrajna, li l-uffiċċju tiegħu jgħid li ma sab ebda sehem.