Pariġi u Berlin jikkunsidraw mira ta’ 90% għall-karozzi

Pariġi u Berlin iridu jtaffu r-regola tal-UE dwar l-emissjonijiet mill-karozzi għall-2035, filwaqt li jirriżervaw il-fondi pubbliċi għall-karozzi għal vetturi manifatturati fl-Ewropa. Skont Reuters u AFP, it-test proviżorju jistabbilixxi mira ta’ tnaqqis ta’ 90%, mingħajr obbligu li jiġu kkumpensati l-emissjonijiet li jifdal (Reuters, AFP permezz ta’ France 24). Berlin għadu ma qabilx, l-abbozzi rrappurtati jvarjaw dwar kemm se jingħataw serħan il-manifatturi tal-karozzi, u xejn minn dan għadu liġi.

Tliet verżjonijiet tal-istess regola

Nibdew mil-liġi fis-seħħ. Mill-2035, kull manifattur tal-karozzi jrid inaqqas b’100% l-emissjonijiet medji ta’ CO₂ mill-egżost tal-karozzi ġodda kollha li jbiegħ, meta mqabbla mal-livelli tal-2021 (Regolament (UE) 2023/851). Għalhekk ħafna jsejħulha projbizzjoni fuq il-magni tal-kombustjoni, għalkemm ma taffettwax il-karozzi li diġà jinsabu fit-triq u lanqas is-suq tal-karozzi użati.

Il-Kummissjoni, il-fergħa eżekuttiva tal-UE, ipproponiet verżjoni aktar flessibbli f’Diċembru 2025. Din tistabbilixxi tnaqqis ta’ 90%, u l-manifatturi jkollhom jikkumpensaw għall-aħħar għaxar punti permezz ta’ krediti għal fjuwils rinnovabbli u azzar b’emissjonijiet baxxi tal-karbonju magħmul fl-UE (COM(2025)995).

Skont id-deskrizzjonijiet ta’ Reuters u AFP, l-abbozz Franko-Ġermaniż iżomm il-mira tal-Kummissjoni iżda jneħħi l-kumpens. Il-manifatturi tal-karozzi sempliċement jitħallew jarmu l-emissjonijiet li jifdal.

POLITICO, li tgħid li rat il-kliem tal-abbozz, tiddeskrivi verżjoni aktar laxka. Din iżżid aktar flessibbiltà marbuta mal-investiment f’fjuwils alternattivi, li tista’ twassal biex it-tnaqqis effettiv joqrob lejn it-80%, kif ukoll “superkrediti” li jgħoddu kull karozza elettrika aktar minn darba fil-medja ta’ manifattur (POLITICO). L-ebda abbozz ma ġie ppubblikat, għalhekk ħadd barra min-negozjati ma jista’ jikkonferma l-kalkoli.

In-naħa tal-ftehim li tikkonċerna l-fabbriki

Dak li l-manifatturi tal-karozzi jagħtu lura jinsab f’abbozz ta’ liġi separat: l-Att dwar l-Aċċelerazzjoni Industrijali (Industrial Accelerator Act) propost mill-Kummissjoni. Dan jorbot is-sussidji u l-kuntratti pubbliċi mal-produzzjoni Ewropea. Karozza koperta mill-att ikollha tkun assemblata fl-UE u, bħala regola ġenerali, mill-inqas 70% tal-valur tal-partijiet tagħha minbarra l-batterija jkollu jiġi minn sorsi aċċettati mill-att (proposta tal-IAA).

Dan it-test jiddetermina min ikun eliġibbli għal vawċer tax-xiri jew kuntratt għal flotta pubblika. In-nies xorta jkunu jistgħu jixtru karozzi manifatturati band’oħra bi flushom stess. Peress li r-regola dwar l-emissjonijiet u l-kriterju għas-sussidji jinsabu f’abbozzi ta’ liġi separati, Pariġi u Berlin ma jistgħux idaħħlu huma stess dan il-kompromess fil-liġi. Jistgħu biss jimbuttawh bħala pożizzjoni konġunta.

Ir-Renju Unit jista’ jkun eliġibbli. Reuters irrapportat li l-abbozz jgħodd il-produzzjoni fl-UE flimkien ma’ dik ta’ sħab Ewropej li kienu fis-suq uniku fl-1 ta’ Jannar 2020, bil-kundizzjoni li joffru reċiproċità sħiħa u jżommu l-pass mar-regoli tal-UE (Reuters). Franza kienet waqqgħet l-oġġezzjoni tagħha għall-inklużjoni tar-Renju Unit (Guardian).

Min għadu jista’ jwaqqafha

L-ewwel ostaklu jinsab f’Berlin. POLITICO rrapportat oġġezzjonijiet mis-Soċjal Demokratiċi, sieħeb fil-koalizzjoni tal-Kanċillier Friedrich Merz, u kkwotat kelliem għall-gvern jgħid li ma kienx hemm ftehim finali (POLITICO).

Anki test iffirmat ikun biss il-bidu tan-negozjati. Franza u l-Ġermanja jkollhom bżonn alleati fil-Kunsill, fejn jivvutaw il-ministri nazzjonali: mill-inqas 15 minn 27 gvern, li flimkien jirrappreżentaw 65% tal-popolazzjoni tal-UE (Kunsill). Il-Parlament Ewropew irid japprova wkoll l-istess test, u d-dati tas-sessjonijiet plenarji tat-23 ta’ Novembru u l-14 ta’ Diċembru huma tbassir, mhux skadenzi (fajl tal-proċedura tal-Parlament).

Il-gvernijiet ma jaqblux. Il-pożizzjoni taċ-Ċekja, approvata fis-16 ta’ Marzu, titlob miri inqas stretti u aktar flessibbiltà, u tammetti li jekk tivvota kontra r-riforma, ir-regola aktar stretta tista’ tibqa’ fis-seħħ (Ministeru tal-Industrija taċ-Ċekja). Dawn il-prijoritajiet iddikjarati jagħmlu tnaqqis fir-restrizzjonijiet, anki jekk mhux perfett, attraenti għal Praga.

L-Iżvezja tħares lejn il-kwistjoni bil-maqlub. Fis-27 ta’ Lulju, il-ministru għall-klima Romina Pourmokhtari qalet lill-parlament li r-rekwiżiti għall-2035 kienu bbilanċjati tajjeb u ppremjaw lill-manifatturi Żvediżi li għamlu t-tranżizzjoni għall-elettriku kmieni (Riksdag). Stegra, manifattur Żvediż tal-azzar b’emissjonijiet baxxi tal-karbonju, kienet talbet lill-gvern iżomm il-kreditu għall-azzar li l-abbozz Franko-Ġermaniż ineħħi (sottomissjoni ta’ Stegra).

Jekk Reuters u AFP jiddeskrivu b’mod preċiż l-abbozz mhux ippubblikat, il-manifatturi tal-karozzi ma jkollhomx għalfejn jikkumpensaw għall-emissjonijiet li jibqgħu skont il-mira proposta mill-Kummissjoni. Bi tpattija, il-fondi pubbliċi għall-karozzi jmorru għall-fabbriki fl-Ewropa. Dan ir-riżultat għadu jiddependi mill-iffirmar tal-koalizzjoni ta’ Merz, mill-formazzjoni ta’ maġġoranza fil-Kunsill bejn gvernijiet imbiegħda minn xulxin bħal dawk ta’ Praga u Stokkolma, u minn vot fil-Parlament. L-ewwel tweġiba trid tiġi minn Berlin: jekk hux se tiffirma, u b’liema mira.