Jisparaw l-ispejjeż fuq Rhine u Danube

Rapporti lokali mir-Rumanija jgħidu li l-bastimenti tal-qamħ f’Calafat, fuq ix-xatt tat-Tramuntana tad-Danubju, ma jistgħux jitgħabbew b’mod sikur minħabba li x-xmara mhijiex fonda biżżejjed. Madwar il-kontinent, il-braken fuq ir-Renu fil-Ġermanja qed ibaħħru bi frazzjoni biss tal-kapaċità tagħhom, filwaqt li BASF naqqset il-produzzjoni tas-sustanzi kimiċi f’Ludwigshafen (Reuters permezz ta’ MarketScreener). L-istess problema ta’ spejjeż qed tagħfas fl-istess ħin fuq iż-żewġ kurituri ewlenin tat-trasport intern tal-merkanzija fl-Ewropa: inqas ilma jfisser inqas merkanzija f’kull vjaġġ, filwaqt li l-ispejjeż tal-ekwipaġġ, tal-fjuwil u tat-tariffi tal-port jibqgħu l-istess.

Ilma inqas fond iżid l-ispiża ta’ kull tunnellata

It-trasport bil-baħar u x-xmajjar jista’ ma jibqax ekonomikament vijabbli saħansitra qabel ma l-awtoritajiet jagħlqu xmara. Meta jonqos l-ilma taħt bastiment, il-kaptan ikollu jnaqqas it-tagħbija sakemm il-buq jogħla biżżejjed biex ma jmissx qiegħ ix-xmara. Fil-port tad-Danubju fi Krems, l-Awstrija, operatur qal lill-midja lokali li, b’fond ta’ madwar 1.5 metri fil-kanal navigabbli, bastimenti kbar setgħu jgħabbu biss 200–300 tunnellata minflok sa 2,000 (Bezirksjournal). L-ispejjeż fissi tal-vjaġġ ma jinbidlux. Meta jinqasmu fuq frazzjoni biss tat-tagħbija normali, il-prezz għal kull tunnellata jogħla b’diversi drabi.

L-istess problema ta’ spejjeż dehret fuq ir-Renu. F’Kaub, l-istrument tal-kejl li jirregola t-traffiku fir-Renu Nofsani wera 21–26 ċm fit-12 ta’ Settembru, meta mqabbel mal-livell ta’ referenza ta’ 77 ċm għall-ilma baxx (ELWIS). L-Istitut Federali tal-Ġermanja għall-Idroloġija kkonferma li matul Awwissu xi sezzjonijiet kienu laħqu jew niżlu taħt livelli baxxi rreġistrati qabel (BfG). Ir-rati tat-trasport tal-merkanzija fuq ir-rotta Rotterdam–Karlsruhe kważi ttripplaw bejn l-aħħar ta’ Ġunju u l-aħħar ta’ Lulju, minn madwar €45 għal €150–155 kull tunnellata (Industrieanzeiger).

Fuq id-Danubju, l-idroloġisti Rumeni bassru li f’Settembru l-fluss f’Baziaș, fejn ix-xmara tidħol fir-Rumanija, kien se jkun ta’ madwar 1,400 metru kubu fis-sekonda, livell li ddeskrivew bħala minimu ġdid għal Settembru (Observator News, EVZ). Fit-12 ta’ Settembru, l-istrumenti tal-kejl fil-Bulgarija wrew livelli ferm taħt iż-żero ta’ referenza ta’ kull stazzjon — il-linja bażi li minnha jsir il-kejl f’dak l-istazzjon; livelli taħtha jindikaw ilma baxx b’mod mhux normali — tul il-medda nazzjonali kollha tax-xmara (Utro Ruse, BTA). Il-borża tal-komoditajiet tas-Serbja ddeskriviet ir-rotta tad-Danubju lejn il-port Rumen ta’ Constanța, fuq il-Baħar l-Iswed, bħala “prattikament interrotta”, għalkemm din hija deskrizzjoni tas-suq u mhux sejba uffiċjali li r-rotta ngħalqet (RTS).

Fabbriki mar-Renu, bdiewa mad-Danubju

Il-braken tar-Renu jwasslu l-materja prima lill-impjanti kimiċi. Dawk fin-naħa t’isfel tad-Danubju jġorru l-qamħ maħsud. In-nixfa tolqot lil kull ekonomija b’mod differenti.

Il-kumpless ta’ BASF f’Ludwigshafen jirċievi madwar 40% tal-materja prima tiegħu bl-ilma; skont Reuters, il-kumpanija wissiet lill-klijenti li d-disponibbiltà kienet ristretta (Reuters permezz ta’ MarketScreener). Meta ma tasalx materja prima kimika speċifika, katina integrata tal-produzzjoni tista’ tieqaf. It-trasport bit-triq u bil-ferrovija jista’ jkopri xi kunsinni urġenti, iżda eżenzjonijiet ta’ emerġenza biex it-trakkijiet jivvjaġġaw il-Ħadd ma jistgħux jieħdu post flotta ta’ braken (Ingenieur.de).

Fin-naħa t’isfel tad-Danubju, il-piż jaqa’ fuq bdiewa li għandhom qamħ maħsud, ftit spazju għall-ħżin u ftit flus kontanti biex ikopru l-ispejjeż waqt li l-ħlas jittardja. Kull jum ta’ dewmien jipposponi d-dħul u jipperikola l-kwalità tal-qamħ. Ma hemm ebda reġistru uffiċjali tal-merkanzija li jiddokumenta t-tunnellaġġ imwaħħal f’Calafat, u lanqas rendikont sħiħ li juri fejn marret il-merkanzija li ma baqgħetx tinġarr bil-braken fuq ir-Renu.

Min iħallas u min jitlob prezz ogħla

Il-kont jitqassam b’mod mhux ugwali. Il-kontribwenti fl-Ungerija u fir-Rumanija diġà qed jiffinanzjaw tħammil ta’ emerġenza tax-xmara (il-Gvern Ungeriż, HotNews). Il-bdiewa tul id-Danubju jġarrbu l-ispejjeż tal-ħżin u d-dewmien fid-dħul. Ix-xerrejja industrijali fuq ir-Renu jħallsu spejjeż addizzjonali jew jaċċettaw dewmien fil-kunsinni. Is-sidien ta’ bastimenti rari li jeħtieġu fond baxx, ta’ silos disponibbli u ta’ spazji fuq il-ferroviji jitolbu prezzijiet ogħla minħabba n-nuqqas.

Il-livell baxx tal-ilma għolla fl-istess ħin l-ispiża ta’ kull tunnellata fuq iż-żewġ xmajjar, u laqat lill-bdiewa nieqsa mill-flus kontanti u lill-fabbriki dipendenti fuq it-trasport bl-ilma. It-telf totali ta’ merkanzija għadu ma tkejjilx. Dan in-nuqqas ta’ informazzjoni huwa importanti, għax minnu tiddependi d-differenza bejn tfixkil serju u allegazzjonijiet ta’ kollass fin-network kollu.