Ir-Rumanija twaqqa’ żewġ drones; il-Litwanja titlef il-kuntatt

Żewġ F-16 Rumeni telqu mill-bażi tal-ajru ta’ Borcea fis-17:43 nhar is-Sibt u qerdu ż-żewġ drones li kienu deħlin ftit minuti wara li dawn daħlu fl-ispazju tal-ajru Rumen (MApN, Reuters). L-għada filgħodu, ajruplani tal-ġlied tan-NATO fuq il-Litwanja tilfu t-traċċa ta’ oġġett mhux identifikat fiċ-ċpar; imbagħad fdalijiet suspettati li kienu ta’ drone għamlu ħsara lil karozza ċivili (15min). Ir-Rumanija tista’ tgħid fejn qerdet il-miri tagħha, iżda għadha ma tafx min bagħathom. Il-Litwanja u l-Polonja ma jaqblux dwar minn fejn ġie l-oġġett tagħhom.

Kif irrapportajna meta sar magħruf li twaqqgħu d-drones (To Brief), ir-Rumanija aġixxiet qabel ma waslet it-theddida. L-ewwel drone daħal fl-ispazju tal-ajru Rumen fis-17:59, u t-tnejn inqerdu fuq l-ibħra territorjali Rumeni qrib il-port ta’ Sulina, fit-18:01 u fit-18:05 (MApN, aġġornament tal-MApN). Ir-radar Rumen segwa l-miri fuq il-Baħar l-Iswed, u l-ajruplani Rumeni waqqgħuhom.

X’wera Bukarest, u x’għadu ma weriex

Il-ministeru jidentifika l-miri bħala drones ta’ attakk bil-ġett tal-familja Geran, tip li tuża r-Russja. Fl-aġġornament tiegħu ma jsemmi l-ebda post minn fejn ġew imnedija, operatur, mira maħsuba jew rotta sħiħa tat-titjira (aġġornament tal-MApN). L-ebda wieħed miż-żewġ avviżi tal-ministeru ma jinkludi t-traċċi tar-radar jew ir-riżultati tal-eżami tal-fdalijiet li jippermettu lil min hu barra l-gvern jivverifika dawn il-konklużjonijiet.

Il-Ministru interim għad-Difiża Radu Miruță issuġġerixxa nhar il-Ħadd li d-drones setgħu kienu sottotip aktar ġdid, il-Geran-4 (Agerpres). Dan qalu fil-kummenti pubbliċi tiegħu, mhux fir-rekord bil-miktub. Anki jekk għandu raġun, isem aktar preċiż tal-mudell jiddeskrivi l-arma. Ma jidentifikax lil min nediha.

Fuq il-Litwanja, it-traċċa ntilfet

Fis-06:15 nhar il-Ħadd, ajruplani tal-ġlied tan-NATO f’Šiauliai ngħataw l-ordni jitilqu biex jidentifikaw oġġett li kien sejjer lejn it-Tramuntana. Ir-radar Litwan urih jidher dieħel mill-Polonja (LRT). L-ajruplani kienu Eurofighter Taljani f’għassa tan-NATO (Reuters). Laħqu l-oġġett, iżda ma setgħux jidentifikawh.

Il-Ministru għad-Difiża Robertas Kaunas qal li r-radar segwa l-oġġett, iżda ċ-ċpar ma ħalliex lill-bdoti jarawh, u kellhom jarawh qabel ma setgħu jevalwaw il-periklu (LRT). Imbagħad it-tikka fuq ir-radar għebet. Għall-ħabta tas-07:28, il-pulizija rċeviet rapport dwar xi ħaġa li kienet waqgħet qrib Juodžionys fid-distrett ta’ Pasvalys. Frammenti għamlu ħsara lil karozza hemmhekk, u ħadd ma weġġa’ (15min).

Varsavja tgħid li r-radars tagħha ma kkonfermawx li kien hemm qsim mill-Polonja, u l-ebda wieħed miż-żewġ gvernijiet ma ppubblika t-traċċi tiegħu (Onet/PAP). Għalhekk, żewġ alleati ġirien għandhom verżjonijiet konfliġġenti dwar l-istess titjira. Il-pubbliku m’għandu l-ebda informazzjoni li biha jista’ jqabbelhom.

Minn dak iż-żmien, Kaunas qal li t-tifrik x’aktarx kien ta’ drone Ukren FP-1 li ntuża f’attakk fuq San Pietruburgu. Kyiv skużat ruħha u qalet li l-gwerra elettronika Russa — tfixkil tas-sinjali li jista’ jġiegħel lid-drones jitbiegħdu mir-rotta — setgħet ddevjat id-drones tagħha (Ukrainska Pravda). Din hija spjegazzjoni uffiċjali, mhux konklużjoni forensika. Tispjega kif drone Ukren seta’ spiċċa fil-Litwanja, iżda ma turix minn liema direzzjoni daħal l-oġġett.

X’għad iridu jipprovdu ż-żewġ kapitali

Iż-żewġ inċidenti seħħew fit-tarf tal-Lvant tan-NATO, fl-ispazju tal-ajru tal-UE, f’ġurnata waħda. Fir-Rumanija, sistema nazzjonali ta’ radars u ajruplani tal-ġlied waqqfet żewġ miri fuq l-ibħra tagħha stess. Fil-Litwanja, l-ajruplani tal-ġlied alleati telqu fil-ħin iżda ma setgħux jidentifikaw l-oġġett fiċ-ċpar. Mingħajr traċċi ppubblikati li l-Litwanja u l-Polonja jistgħu jqabblu, l-ebda wieħed miż-żewġ gvernijiet ma jista’ jistabbilixxi minn fejn għadda l-oġġett.

Bukarest għad trid tipprovdi t-traċċi tar-radar u r-riżultati tal-eżami tal-fdalijiet li juru min nieda d-drones tagħha. Vilnius u Varsavja għad iridu jipprovdu lill-pubbliku rotta waħda tat-titjira li ż-żewġ gvernijiet jaqblu magħha.