Liċenzja għad-diżil Russu, ebda kunsinna kkonfermata

Donald Trump wiegħed li d-diżil Russu jasal l-Amerika, u kemm Washington kif ukoll Moska fetħu parti mir-rotta. S’issa l-ebda kunsinna ma ġiet ivverifikata b’mod indipendenti, iżda wara t-tħabbira tiegħu, il-kuntratti futuri tad-diżil fl-Istati Uniti niżlu kważi 5% (Reuters). Il-projbizzjoni Ewropea fuq id-diżil Russu għadha fis-seħħ, u l-liġi tal-importazzjoni tal-Istati Uniti xorta tista’ timblokka r-rotta lejn l-Amerika.

L-ewwel “kunsinna” turi kemm l-istorja mxiet ’il quddiem qabel ma wasal il-fjuwil. Tanker li fuq l-internet kien qed jiġi ppreżentat bħala l-ewwel kunsinna ta’ diżil Russu skont il-ftehim, fil-fatt kien qed iġorr fertilizzant, skont rettifika attribwita lil sid it-tanker (Actualno). Ir-rapport jgħid ukoll li l-vjaġġ tiegħu beda qabel ma tħabbar il-ftehim.

Wegħdiet, liċenzja u kwota għall-esportazzjoni

Fid-9 ta’ Ottubru, Trump wiegħed aktar minn 300,000 tunnellata minnufih u 500,000 tunnellata f’Novembru (Il-post ta’ Trump). Dawn huma wegħdiet, mhux kuntratti ffirmati. Diġà ktibna dwar it-tħabbira u l-ewwel reazzjoni tal-Ewropa (To Brief).

Dakinhar stess, l-uffiċċju tas-sanzjonijiet tat-Teżor tal-Istati Uniti, l-OFAC, ħareġ liċenzja li tippermetti l-bejgħ, il-kunsinna u l-importazzjoni ta’ diżil ta’ oriġini Russa sas-7 ta’ April 2027 (Liċenzja tal-OFAC). Il-liċenzja ma ssemmix bejjiegħ, xerrej, vapur jew volum.

Kien imiss lil Moska tiftaħ in-naħa tagħha stess tar-rotta. Ir-Russja kienet waqqfet lill-produtturi milli jesportaw id-diżil wara ħsarat fir-raffineriji u domanda qawwija f’pajjiżha. Fl-10 ta’ Ottubru, il-gvern ippermetta l-esportazzjoni ta’ sa 500,000 tunnellata fl-ewwel fażi, waqt li l-kumpaniji kienu għadhom jibdew jirranġaw il-kuntratti (Gvern Russu).

Anki jekk iż-żewġ permessi huma fis-seħħ, il-fjuwil mhux se jasal malajr. Analisti kkwotati mill-Guardian jistennew li l-għażla tal-vapuri u l-vjaġġ tagħhom jieħdu ġimgħat (Guardian).

Liċenzja li tista’ tmur kontra l-liġi

Il-liċenzja tat-Teżor tħabbat wiċċha ma’ liġi tal-2022, l-Att dwar it-Tmiem tal-Importazzjoni taż-Żejt Russu, li jipprojbixxi l-importazzjoni taż-żejt Russu fl-Istati Uniti (Liġi Pubblika 117-109). Il-president jista’ jneħħi dik il-projbizzjoni biss jekk jissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Kungress.

Waħda mill-kundizzjonijiet hija li r-Russja tirtira mill-Ukrajna skont termini li taċċetta l-Ukrajna. Barra minn hekk, il-president irid jikkonsulta lill-Kungress qabel ineħħi l-projbizzjoni.

Seba’ senaturi miż-żewġ partiti, immexxija minn Jeanne Shaheen, jgħidu li l-amministrazzjoni qabżet dak il-proċess u qed tagħti lil Putin appoġġ finanzjarju li jgħinu jżomm rasu ’l fuq (Stqarrija tas-Senat). Is-Segretarju tat-Teżor Scott Bessent wieġeb li l-amministrazzjoni kienet se tipproċedi bis-setgħat li diġà għandha (Reuters).

Il-kwistjoni għadha ma ġietx solvuta. Jekk importatur jipprova jħott kunsinna, l-ewwel ikunu l-uffiċjali tad-dwana tal-Istati Uniti fil-port li jkollhom jiffaċċjaw il-kwistjoni, u kontestazzjoni x’aktarx tispiċċa quddiem imħallef federali. L-ebda wieħed minnhom għadu ma ddeċieda, għax s’issa l-ebda kunsinna ma ġiet ivverifikata u għalhekk ma ttestjatx il-liċenzja.

Ir-regoli tal-Ewropa ma nbidlux

Il-liġi tal-UE ma nbidlitx. Ir-Regolament 833/2014, l-att ewlieni tal-UE dwar is-sanzjonijiet kontra r-Russja, għadu jipprojbixxi x-xiri jew l-importazzjoni ta’ diżil Russu fl-Unjoni (EUR-Lex). Liċenzja Amerikana ma tistax temendah.

Ir-regoli tal-UE japplikaw ukoll għall-kumpaniji Ewropej li jipprovdu servizzi. L-assiguraturi, is-sensara u l-banek tal-UE jistgħu jgħinu fit-trasport tad-diżil Russu lejn pajjiż li mhuwiex membru tal-UE biss jekk il-fjuwil jinbiegħ bi prezz daqs jew inqas mil-limitu ta’ $100 kull barmil (Gwida tal-Kummissjoni). Kunsinna assigurata fl-UE u destinata għall-Amerika tkun legali jekk il-prezz ma jaqbiżx dak il-limitu, u tikser ir-regoli jekk jaqbżu.

Vjaġġi li jitwettqu kompletament minn kumpaniji mhux tal-UE jaqgħu għalkollox barra r-regoli tal-UE. Għalhekk, l-influwenza tal-Ewropa fuq dan il-kummerċ tiddependi minn jekk il-kumpaniji tagħha jipparteċipawx u b’liema prezz.

Il-flus li Moska tista’ tikseb għadhom biss ipoteżi. Xenarju wieħed tal-Financial Times jassumi 3 miljun tunnellata fix-xahar għal sitt xhur, u xorta jikkalkula li l-qligħ addizzjonali għall-baġit federali tar-Russja jkun biss madwar $100 miljun (Financial Times). Dak il-qligħ jonqos aktar jekk ir-Russja sempliċement tiddevja kunsinni li kienet tbigħ x’imkien ieħor.

Dak li l-Ewropa tista’ tosserva llum huwa limitat. Il-projbizzjoni tagħha għadha fis-seħħ, il-limitu tal-prezz għadu japplika għall-kumpaniji tagħha, u s’issa l-uniku effett li jista’ jitkejjel huwa ċaqliq fis-suq imqanqal mill-aspettattivi. Kwalunkwe bidla reali fil-prezzijiet tal-fjuwil jew fid-dħul tar-Russja tiddependi minn kunsinna li għadha ma ġietx ivverifikata u minn rotta legali fl-Istati Uniti li Bessent irid jiddefendi quddiem is-senaturi qabel ma dik il-kunsinna tasal f’port Amerikan.