Brussell se jiddeċiedi dwar €22.9 biljun ta’ Spanja

L-aħħar porzjon tal-fondi tal-UE għall-irkupru mill-pandemija li tista’ tirċievi Spanja issa jiddependi minn jekk il-Kummissjoni Ewropea tqisx li Madrid wettqet dak li wiegħdet. Fit-30 ta’ Settembru, Spanja ressqet l-aħħar talba tagħha għal pagament, u talbet €25.861 biljun għal 148 riforma u mira ta’ investiment li tgħid li tlestew (EFE, El Mundo). Brussell irid jiddeċiedi kemm minn din is-somma ħaqqha Spanja, u jrid ilesti l-pagamenti sal-31 ta’ Diċembru (European Commission).

Il-flus ġejjin mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF), il-fond tal-UE ta’ wara l-pandemija, li l-UE ffinanzjat billi ssellfet flimkien fis-swieq. Il-fond jagħti żewġ tipi ta’ flus: l-għotjiet ma jridu qatt jitħallsu lura, iżda s-self irid. Mit-talba ta’ Spanja, €21.463 biljun huma għotjiet u €4.398 biljun huma self (El Mundo).

Il-flus friski disponibbli huma inqas mis-somma ewlenija li qed titlob Spanja. Brussell ħallas parti mill-fondi lil Madrid bil-quddiem fil-bidu tal-programm, u issa naqqas dak l-ammont mill-kalkolu. Għalhekk, Spanja għad tista’ tirċievi €22.877 biljun fi flus ġodda (EFE, La Vanguardia).

Kif Brussell jiddeċiedi kemm ħaqqha Spanja

L-RRF ma jirrimborżax il-fatturi. Kull pjan nazzjonali jelenka stadji importanti, bħall-adozzjoni ta’ liġi, u miri, bħall-għadd ta’ djar mibnija. Il-Kummissjoni tħallas biss meta tqis li dawn intlaħqu b’mod sodisfaċenti. Normalment tieħu madwar xahrejn biex tevalwa talba, u l-uffiċjali tagħha jiċċekkjaw l-evidenza qabel ma jawtorizzaw pagament (European Commission).

Nuqqas fuq mira waħda ma jfallix it-talba kollha. Il-Kummissjoni tista’ tissospendi biss il-porzjon marbut mal-mira li ma ntlaħqitx, u r-regoli jagħtu lill-pajjiż sa sitt xhur biex jirranġa n-nuqqas qabel ma s-sospensjoni ssir tnaqqis permanenti (RRF Regulation). Din l-aħħar talba tiffaċċja limitu aktar strett. Il-pagamenti jridu jitlestew sa tmiem Diċembru, għalhekk l-aktar qari sempliċi huwa li l-iskadenza ta’ tmiem is-sena tistabbilixxi l-kalendarju f’dan il-każ. Madrid se jkollha ferm inqas żmien biex tirranġa kwalunkwe nuqqas milli kellha fit-talbiet preċedenti, meta ngħatat sitt xhur.

Il-proċedura biex jiġu rimedjati n-nuqqasijiet diġà ħadmet għal Spanja. Fil-11 ta’ Awwissu, il-Kummissjoni ħallset lil Spanja madwar €6.23 biljun, inklużi €265 miljun li kienet żammet lura minn talba preċedenti sakemm Madrid irrimedjat in-nuqqasijiet (European Commission).

Għadha miftuħa problema aktar reċenti. Fis-16 ta’ Settembru, il-Kungress ċaħad b’179 vot kontra 155 id-digriet tal-gvern dwar it-trasparenza tal-lobbjar, riforma mwiegħda fil-pjan (20minutos). Skont Demócrata, il-ministru López wissa li Spanja kienet se titlef €260 miljun minħabba dan. Aħna rrapportajna dwar dik il-votazzjoni dak iż-żmien (To Brief). B’differenza mill-ammont miżmum lura f’Awwissu, din it-telfa għadha mhix deċiża: il-Kummissjoni għadha ma ppubblikat ebda deċiżjoni li tagħmel it-tnaqqis definittiv.

Fadal l-aktar self

Il-pjan għall-irkupru ta’ Spanja naqas sew minn meta ġie maqbul għall-ewwel darba, u kważi t-tnaqqis kollu ġej mis-self li Madrid għażlet li ma tiħux. Is-self disponibbli għal Spanja naqas minn madwar €83.16 biljun għal madwar €21.5 biljun (El País). Il-Ministru għall-Ekonomija Carlos Cuerpo jsostni li Spanja tista’ tissellef fis-swieq tal-bonds b’kundizzjonijiet qrib dawk tal-UE, u għalhekk ftit li xejn tikseb mis-self Ewropew.

Dan huwa importanti għal min qed jevalwa kemm Spanja użat tajjeb il-flus. Self li pajjiż jirrifjuta mhuwiex flus mitlufa: Spanja kien ikollha tħallsu lura bl-imgħax. Jekk l-istat ikollu bżonn il-fondi, jissellefhom fis-swieq minflok, u b’hekk obbligu wieħed ta’ ħlas lura jinbidel f’ieħor. L-ispiża reali hija kwalunkwe differenza bejn ir-rata tal-imgħax tal-UE u dik ta’ Spanja.

Spiża oħra possibbli tolqot lill-kumpaniji li setgħu użaw linji ta’ kreditu pubbliku b’imgħax baxx u għal żmien twil, iffinanzjati minn dak is-self. Issa jistgħu jkollhom jissellfu mill-banek b’kundizzjonijiet aktar iebsa. Mhuwiex dokumentat kemm kumpaniji jintlaqtu, jew kemm ikollhom iħallsu aktar.

Għotja miżmuma lura tfisser telf ta’ tip differenti. Dawk il-flus qatt ma kellhom jitħallsu lura, u jekk mira tibqa’ ma tintlaħaqx, Spanja sempliċement ma tirċevihomx.

Mill-evidenza li hemm s’issa, il-pjan iżgħar ta’ Spanja jirrifletti l-aktar deċiżjoni li tissellef inqas, u mhux penali minħabba riformi li ma twettqux. Iżda Brussell għadu ma ddeċidiex dwar din l-aħħar talba. Sakemm jagħmel dan, l-għotjiet li jiffurmaw il-biċċa l-kbira tal-fondi li fadal jiddependu minn jekk il-Kummissjoni taċċettax l-evidenza ta’ Madrid qabel l-iskadenza ta’ Diċembru.