Il-kerrejja Spanjoli joħorġu fit-toroq wara l-vot

Fit-2 ta’ Ottubru, il-Kungress ta’ Spanja, il-kamra t’isfel tal-parlament, ivvota kontra żewġ digrieti tal-gvern dwar l-akkomodazzjoni, u b’hekk warrab protezzjonijiet ġodda u limitati għall-kerrejja (Congress, Irish News). L-għada, il-kerrejja marrċjaw f’aktar minn 50 belt u lokalità, u talbu ħafna aktar (EFE). Il-Prim Ministru Pedro Sánchez jinsab maqbud bejn iż-żewġ naħat, għax għandu bżonn il-voti ta’ Junts, partit Katalan favur l-indipendenza li kien kontra anki l-miżuri li ma għaddewx.

F’Madrid, l-uffiċċju tal-gvern ċentrali fil-kapitali stima li ħadu sehem 70,000 persuna, filwaqt li l-Unjoni tal-Kerrejja, li organizzat il-marċ, qalet li kienu 500,000 (Europa Press, El País). Iż-żewġ naħat għandhom interess fin-numru li jagħtu.

Ir-rabja bdiet qabel il-vot. Maricarmen Abascal, kerrejja ta’ 87 sena minn Madrid, tkeċċiet minn darha fit-23 ta’ Settembru, u l-protesti quddiemha wasslu biex inħoloq kamp f’Puerta del Sol, il-pjazza ċentrali tal-belt (Irish Times). Sas-Sibt, il-kumpanija muniċipali tad-djar ta’ Madrid kienet qablet li terġa’ tilqagħha b’kundizzjonijiet simili għal dawk tal-kuntratt tal-kera l-antik tagħha, għalkemm ir-rapporti ma kkonfermawx li kienet marret lura d-dar (Público).

X’tilfu l-kerrejja

L-organizzaturi jridu li l-kirjiet jitnaqqsu bin-nofs, li jkun hemm kuntratti tal-kera għal żmien indefinit, li jintemmu l-iżgumbramenti u li jiġu esproprjati d-djar miżmuma minn dawk li jsejħu “fondi avvoltoj” (Demócrata).

Id-digrieti li ma għaddewx kienu joffru ħafna inqas. Id-digriet ewlieni kien jippermetti lill-kerrejja li l-kuntratti tagħhom kienu jiskadu sal-31 ta’ Diċembru 2028 jitolbu li jibqgħu sa sentejn oħra. Kien jipproteġi wkoll lil xi familji vulnerabbli mill-iżgumbrament u jillimita ż-żidiet fil-kera sal-2027 (Civio).

It-tnejn kienu digrieti-liġi, jiġifieri miżuri ta’ emerġenza li jidħlu fis-seħħ minnufih iżda jitilfu l-validità jekk il-Kungress ma jirratifikahomx fi żmien 30 jum (BOE). Kienu ilhom fis-seħħ mill-1 u t-2 ta’ Ottubru biss, għalhekk għadha miftuħa l-kwistjoni legali dwar il-kerrejja li f’dawk il-jiem talbu estensjoni (Civio).

Għaliex kienu importanti s-seba’ voti

Id-digriet ewlieni waqa’ b’172 vot kontra 178, u d-digriet dwar it-tiġdid tal-kuntratti tal-kera b’166 kontra 184 (Congress). Junts iddeċieda l-eżitu tal-ewwel votazzjoni bis-seba’ deputati tiegħu. Kieku astjenew, id-digriet kien jgħaddi (Infobae).

Junts jargumenta li l-estensjonijiet obbligatorji jitfgħu l-ispiża fuq sidien żgħar. Il-partit isemmi ċifri mill-Banco de España, il-bank ċentrali tal-pajjiż, li juru li fl-2021 persuni privati kellhom 91.9% tad-djar mikrija bil-prezzijiet tas-suq (elDiario.es). Il-partit iwissi li s-sidien se jneħħu l-appartamenti mis-suq u jrid li l-estensjonijiet jingħataw biss jekk is-sidien jaqblu volontarjament. Iċ-ċifra turi li l-biċċa l-kbira tad-djar mikrija huma ta’ persuni privati, mhux ta’ kumpaniji. Ma turix li dawn huma sidien żgħar jew li se jneħħu l-appartamenti tagħhom mis-suq.

Kif irrapportajna wara l-vot (To Brief), kull test li Junts jaċċetta xorta jkun ferm ’il bogħod minn dak li jridu d-dimostranti.

Strajk mingħajr data

Il-marċ f’Madrid mexa wara bandalora bil-kliem “Hacia la huelga general” (“Lejn strajk ġenerali”) (EFE). Valeria Racu, kelliema għall-Unjoni tal-Kerrejja, tistenna li jsir strajk “dalwaqt”, iżda għadu ma ngħatax data u kollox jiddependi minn organizzazzjonijiet oħra (Europa Press).

Fuq kollox, dan jiddependi minn CCOO u UGT, l-akbar żewġ konfederazzjonijiet sindakali fi Spanja, li għadhom ma sejħux strajk. Appoġġaw il-marċi u se jiddiskutu strateġija konġunta mal-gruppi tal-kerrejja (laSexta). Strajk ġenerali huwa waqfien mix-xogħol mill-ħaddiema, u dawn huma l-organizzazzjonijiet li għandhom il-firxa biex jorganizzawh.

Min iħaddem se jopponi. Antonio Garamendi, kap tal-konfederazzjoni tal-impjegaturi CEOE, jgħid li strajk dwar l-akkomodazzjoni biss ma jkunx tilwima industrijali u li min iħaddem imur il-qorti (La Vanguardia). Għandu bażi legali għal dan l-argument, peress li l-liġi Spanjola tal-istrajk tal-1977 tipprojbixxi waqfiet mix-xogħol li ma jkunux marbuta mal-interessi professjonali tal-ħaddiema (BOE).

Il-gazzetti Irlandiżi segwew il-marċi mill-qrib, spiss permezz tal-istorja ta’ Abascal (Irish Times, Irish News). L-interess x’aktarx jirrifletti pressjoni fis-suq tal-kera li tinħass lil hinn minn Spanja, iżda ebda korp tal-UE mhu se jsolvi din il-ġlieda. L-UE tista’ taġixxi biss fil-limiti tas-setgħat li jagħtuha t-trattati tagħha (EUR-Lex), u dawn id-digrieti kienu liġi Spanjola, magħmula u mħassra f’Madrid.

Għalhekk, id-deċiżjoni terġa’ taqa’ f’idejn il-Kungress, fejn il-vot tal-Ġimgħa jsostni konklużjoni ċara. Bħalissa, Sánchez m’għandux il-voti lanqas għall-protezzjonijiet li l-organizzaturi tal-kerrejja diġà jqisu dgħajfin wisq.