Żewġ vapuri milquta, ebda skorta fil-Baħar l-Iswed

It-Tlieta filgħaxija, it-timijiet tat-tfittxija 'l barra mill-kosta tal-Bulgarija kienu għadhom qed ifittxu 11-il baħri mill-vapur tal-merkanzija HS Dignity, li għereq wara attakk bi drone fis-sigħat bikrin ta' filgħodu. Skont l-aħħar ċifra tal-Bulgarija, l-ekwipaġġ tiegħu kien magħmul minn 16-il persuna, u ħamsa minnhom ġew salvati (BTA). Kien it-tieni vapur li għereq minħabba drones qrib il-Bulgarija f’ġimgħa, u l-gvernijiet tal-pajjiżi kostali tkellmu dwar il-protezzjoni tat-traffiku marittimu mingħajr ma ħabbru ronda jew skorta.

Żewġ vapuri, lejl wieħed

L-ewwel sejħa ta’ periklu kienet mill-vapur Chelsea 3, li jtajjar il-bandiera Maltija u ntlaqat madwar 16-il mil nawtiku ’l barra mill-belt ta’ Byala. Dgħajsa tal-pulizija tal-fruntiera Bulgara evakwat il-15-il membru tal-ekwipaġġ kollha (Ministeru għall-Intern tal-Bulgarija, BTA). Il-ministru għall-affarijiet barranin ta’ Malta, Chris Fearne, qal li erba’ persuni ndarbu ħafif u appella għal passaġġ sigur (Chris Fearne).

Il-vapur HS Dignity, li jtajjar il-bandiera tal-Guinea-Bissau, għereq. Żewġ vapuri merkantili li kienu għaddejjin minn hemm salvaw lis-superstiti (NOVA). Aktar kmieni, il-ministru tad-difiża tal-Bulgarija kien ta ċifri differenti: sitt persuni salvati u għaxra neqsin. L-ebda rendikont uffiċjali ma spjega d-diskrepanza (BNR).

Fis-6 ta’ Ottubru, drones għerrqu l-vapur Alfa Watan qrib il-Bulgarija, u aktar tard Sofia waqqfet it-tfittxija għall-ekwipaġġ tiegħu (BNT). Dak l-attakk wassal għall-ewwel darba biex il-Bulgarija tfittex taħditiet mal-ġirien tagħha (To Brief).

Taħditiet, iżda ebda skorta

Wara l-għarqa ta’ nhar it-Tlieta, il-Prim Ministru Bulgaru Rumen Radev u l-kontroparti Rumena tiegħu, Ilie Bolojan, qablu fil-prinċipju li jsaħħu l-kooperazzjoni dwar in-navigazzjoni sikura (Radio România). Iridu li t-Türkiye tkun parti minn dan l-isforz. Ir-rendikonti ppubblikati għadhom ma jsemmu ebda impenn min-naħa tat-Türkiye.

Il-ministru tad-difiża tal-Bulgarija ċempel lill-kontropartijiet Rumeni u Torok tiegħu u, skont il-ministeru tiegħu, insista għal sorveljanza konġunta u l-kondiviżjoni ta’ informazzjoni ta’ intelligence man-NATO (BTA). L-ebda wieħed mir-rendikonti ma jsemmi vapur tal-għassa, rotta ta’ skorta jew data tal-bidu.

It-tliet flotot navali diġà jmexxu missjoni konġunta waħda: grupp navali maħluq biex isib u jneħħi l-mini tal-baħar, f’iskjerament skedat mis-6 sal-20 ta’ Ottubru (Flotta Navali Rumena). F’Lulju, il-mandat tiegħu twessa’ biex jinkludi l-ħarsien tal-infrastruttura f’qiegħ il-baħar, iżda mhux l-iskorta ta’ vapuri merkantili jew it-twaqqif tad-drones (Ministeru tad-difiża Rumen). Il-preżenza tiegħu ma tagħti ebda protezzjoni mill-periklu lill-ekwipaġġi tal-vapuri tal-merkanzija li issa qed jegħreqhom.

Il-ġeografija tispjega għaliex l-istati kostali għandhom l-akbar rwol. It-Türkiye tikkontrolla l-istretti li jagħtu aċċess għall-Baħar l-Iswed u, skont il-Konvenzjoni ta’ Montreux, it-trattat li jirregola dawk l-istretti, bastimenti tal-gwerra minn pajjiżi mingħajr kosta mal-Baħar l-Iswed jistgħu jibqgħu hemm għal mhux aktar minn 21 jum (Ministeru għall-affarijiet barranin tat-Türkiye). L-alleati mbiegħda jistgħu jdawru l-bastimenti tagħhom, iżda ma jistgħux iżommu flotta hemmhekk għal żmien indefinit.

In-NATO u l-UE jaħdmu permezz ta’ mezzi differenti, u l-ebda waħda minnhom ma bagħtet bastimenti. Is-Segretarju Ġenerali tan-NATO Mark Rutte qal li l-alleanza se tkompli ssegwi s-sitwazzjoni u taġġusta l-azzjoni tagħha jekk ikun hemm bżonn, iżda ma ħabbar ebda skjerament (BNT). António Costa, li jmexxi l-Kunsill Ewropew, il-laqgħa tal-mexxejja tal-UE, poġġa l-attakki fuq l-aġenda tal-laqgħa tal-15 u s-16 ta’ Ottubru (Kunsill Ewropew). Dik il-laqgħa tista’ tagħmel pressjoni fuq il-gvernijiet, iżda ma tikkmanda ebda bastiment tal-gwerra. Dawn huma f’idejn il-gvernijiet nazzjonali, li jistgħu jibagħtuhom waħedhom jew jaqblu permezz tan-NATO li jaġixxu flimkien.

L-interess Ewropew huwa konkret. Il-Chelsea 3 itajjar il-bandiera ta’ pajjiż membru tal-UE, u d-data tat-traċċar uriet li l-HS Dignity kienet sejra lejn Brăila, port Rumen fuq id-Danubju, li minnu jgħaddi l-kummerċ lejn l-intern tal-kontinent (Reuters).

Min bagħat id-drones

Radev qal li l-Bulgarija ma kellhiex provi sodi biex takkuża lil xi ħadd, filwaqt li sostna li r-riżultat kien ta’ benefiċċju għar-Russja. Huwa sejjaħ lill-ambaxxatriċi Russa Eleonora Mitrofanova (Gvern Bulgaru). Hija qalet li ma kellha ebda informazzjoni mill-ministeru tad-difiża tar-Russja u ssuġġeriet, mingħajr ma ressqet provi, li xi parti terza setgħet kienet qed tipprovoka kriżi.

L-investigaturi ftit għandhom f’idejhom. Wara l-attakki preċedenti ma nstabu ebda fdalijiet ta’ drones, u fit-12 ta’ Ottubru l-Bulgarija talbet lill-UE u lin-NATO għal għajnuna teknika biex jiġi identifikat minn fejn ġew id-drones (Gvern Bulgaru).

Fuq il-bażi tad-dikjarazzjonijiet pubbliċi tagħhom, Sofia, Bukarest u Ankara ddiskutew il-protezzjoni tat-traffiku marittimu iżda ma ħabbru ebda pjan ta’ skorta. L-unika missjoni navali konġunta fiż-żona hija maħsuba biex issib u tneħħi l-mini. Sakemm wieħed minnhom iħabbar aktar miżuri, l-ekwipaġġi tal-vapuri sejrin lejn id-Danubju jibqgħu jbaħħru mingħajr protezzjoni fl-ilmijiet fejn għadhom qed ifittxu lill-baħrin neqsin mill-HS Dignity.