L-UE tesprimi dispjaċir għall-ftuħ Amerikan għad-diżil Russu

Fis-16 ta’ Ottubru, il-kapijiet tal-gvernijiet tal-UE oġġezzjonaw formalment għal deċiżjoni tal-Istati Uniti li tippermetti l-kummerċ bid-diżil Russu. Fil-paragrafu 25 tal-konklużjonijiet tas-summit, kitbu li “jiddispjaċihom” (Konklużjonijiet adottati). Din is-sentenza ma tbiddel ebda liġi tal-UE, u l-mexxejja ma jaqblux bejniethom dwar l-ispiża tal-fjuwil, iżda tiġbor ilmenti nazzjonali mifruxa f’pożizzjoni waħda Ewropea.

Il-kelma magħżula hija “dispjaċir”, kelma diplomatika anqas qawwija mill-kundanna. Tesprimi diżapprovazzjoni mingħajr ma timpenja lil ħadd jieħu azzjoni.

X’tippermetti l-liċenzja tal-Istati Uniti

Fid-9 ta’ Ottubru, l-uffiċċju tas-sanzjonijiet tat-Teżor tal-Istati Uniti ħareġ il-Liċenzja Ġenerali 135. Din tawtorizza l-bejgħ, il-kunsinna u l-importazzjoni ta’ diżil li joriġina mir-Russja, inkluż lejn l-Istati Uniti, sas-7 ta’ April 2027 (Liċenzja Ġenerali 135 tal-OFAC). Liċenzja ġenerali tneħħi l-ostaklu legali għal kategorija sħiħa ta’ ftehimiet f’daqqa. Din ma ssemmix xerrej, vapur jew prezz partikolari, u ma titlob xejn lir-Russja bħala korrispettiv.

Għadu mhux ċar jekk xi ħadd użahiex. Konsulent tal-Kremlin qal aktar kmieni din il-ġimgħa li l-kuntratti setgħu jiġu ffirmati fi żmien ftit jiem (To Brief). Fis-16 ta’ Ottubru, Reuters irrapportat li l-fond sovran tal-ġid tar-Russja kien għadu qed jara kif ix-xerrejja Amerikani kienu se jħallsu (Reuters). Xejn minn dak ir-rappurtar ma juri li tlesta bejgħ jew li merkanzija kienet sejra lejn l-Amerika.

Anki fl-Istati Uniti, l-effett fuq il-prezz jidher żgħir. Fit-12 ta’ Ottubru, S&P Global ikkonkludiet li x’aktarx l-awtorizzazzjoni ma kinitx se tnaqqas b’mod sostanzjali l-prezzijiet tad-diżil fl-Istati Uniti fi żmien qrib. Raġuni parzjali hija li l-volumi inizjali jistgħu sempliċement ikunu daqs l-esportazzjonijiet li r-Russja diġà tagħmel (S&P Global).

Għaliex ir-regoli tal-Ewropa jibqgħu l-istess

Il-Kunsill Ewropew, fejn jiltaqgħu l-mexxejja nazzjonali tal-UE, jagħti direzzjoni politika iżda ma jistax joħloq liġijiet. Il-konklużjonijiet tiegħu jesprimu intenzjoni. Ma jorbtux lill-kumpaniji jew lill-qrati.

Ir-regoli vinkolanti jinsabu fil-liġi tal-UE dwar is-sanzjonijiet, u l-liċenzja ta’ Washington ma taffettwahomx. L-Artikolu 3m tar-regolament tal-UE dwar is-sanzjonijiet kontra r-Russja għadu jipprojbixxi d-dħul tad-diżil Russu fl-UE (Regolament tal-UE).

Il-kumpaniji tal-UE jibqgħu marbuta bir-regoli anki meta l-fjuwil imur x’imkien ieħor. Kumpaniji Ewropej tat-trasport marittimu u tal-assigurazzjoni jistgħu jittrasportaw jew jassiguraw prodotti taż-żejt Russi mibjugħa lil pajjiżi oħra biss meta l-prezz ikun taħt il-limitu massimu stabbilit mill-UE (Gwida tal-Kummissjoni dwar il-limitu massimu tal-prezz). Biex tinbidel xi waħda minn dawn ir-regoli jkun meħtieġ att legali ġdid, approvat unanimament mill-gvernijiet tal-Istati Membri. Ebda gvern ma ppropona wieħed.

Sentenza waħda minkejja qasma reali

Il-mexxejja qablu fuq dik il-formulazzjoni minkejja fehmiet differenti ħafna. Fil-15 ta’ Ottubru, lil Rumen Radev tal-Bulgarija staqsewh jekk kienx jappoġġa l-pass tal-Istati Uniti (Club Z). Huwa wieġeb li l-problema immedjata tal-Ewropa kienu l-prezzijiet għoljin tal-fjuwil u li kien japprezza kull pass li jbaxxihom.

Robert Fico tas-Slovakkja esprima l-istess ilment b’mod aktar qawwi. Huwa lmenta li l-Amerikani jiddefendu l-interessi nazzjonali tagħhom, filwaqt li l-UE timponi sanzjonijiet u tħallas ħafna għad-diżil (Aktuality.sk).

Il-Prim Ministru Olandiż Rob Jetten ħa l-pożizzjoni opposta. Fit-13 ta’ Ottubru, huwa qal lill-parlament li l-Pajjiżi l-Baxxi kienu ħeġġew lil Washington biex ma jkomplix bil-miżura (Rekord parlamentari Olandiż). L-ebda wieħed miż-żewġ kampijiet ma ressaq proposta biex jinbidlu r-regoli tal-UE dwar id-diżil.

Il-mexxejja mħassba dwar il-prezz xorta ffirmaw. Radev u Fico, it-tnejn favur il-possibbiltà ta’ fjuwil Russu irħas, aċċettaw test li jesprimi dispjaċir għad-deċiżjoni tal-Istati Uniti.

Din l-aċċettazzjoni għandha konsegwenza usa’. L-istess konklużjonijiet jimpenjaw lill-UE tnaqqas id-dħul tar-Russja mill-enerġija, u għalhekk Sofia u Bratislava ffirmaw favur dak l-għan ukoll (Konklużjonijiet adottati). L-ilmenti tagħhom dwar l-ispiża tal-fjuwil jibqgħu rreġistrati, iżda mhux bħala pożizzjoni tal-UE.

Il-mexxejja tal-UE qablu, minkejja qasma reali bejniethom, li jressqu oġġezzjoni bil-miktub kontra awtorizzazzjoni Amerikana. Il-projbizzjonijiet tal-UE u r-restrizzjonijiet fuq it-trasport marittimu tad-diżil Russu għadhom japplikaw għall-kumpaniji Ewropej, ikun x’ikun jippermetti Washington. U s’issa, ir-rappurtar ma żvela ebda xiri komplut taħt il-liċenzja tal-Istati Uniti. L-Ewropa rreġistrat oġġezzjoni politika għal kummerċ li, sa din il-ġimgħa, ġie awtorizzat iżda li s’issa ma deherx li seħħ.