L-Ewropa titħalla barra mit-taħditiet dwar l-Ukrajna

In-negozjaturi Ukreni, Russi u Amerikani ltaqgħu għal madwar erba’ sigħat f’Abu Dhabi fl-10 ta’ Novembru, fl-ewwel rawnd trilaterali tagħhom minn Frar (Kyiv Independent). Mibgħutin Ewropej kienu fl-istess belt, iżda ma kinux fil-kamra. Kull ftehim li jirrikjedi truppi Ewropej jew bidliet fis-sanzjonijiet tal-UE xorta jkun jiddependi minn deċiżjonijiet li jistgħu jieħdu biss il-gvernijiet Ewropej.

L-aktar suġġett konkret kien skambju fuq skala kbira ta’ priġunieri bejn l-Ukrajna u r-Russja. Ma tħabbar l-ebda ftehim. Uffiċjal Ukren li ma ngħatax ismu qal lill-AP li d-dettalji kienu se jiġu diskussi fil-jiem li ġejjin (AP). Sergei Ryabkov, il-viċi ministru għall-affarijiet barranin tar-Russja, qal li kien kmieni wisq biex jiġu evalwati r-riżultati (TASS). S’issa ma ġiet ippubblikata l-ebda lista, ċifra jew data.

Iż-żewġ naħat fil-gwerra ma jaqblux ukoll dwar l-għan tat-taħditiet. Volodymyr Zelensky sejħilhom “kostruttivi u sostanzjali” u jrid li l-gwerra tintemm l-ewwel, li mbagħad jiġu definiti l-garanziji għall-Ukrajna, u fl-aħħar jiġu diskussi arranġamenti li jkopru l-Ewropa kollha (President of Ukraine). Membru tad-delegazzjoni Russa qal lil Reuters li Moska tqis qafas ġdid għas-sigurtà Ewropea bħala l-punt ewlieni tat-taħditiet, u b’hekk taqleb din l-ordni (Reuters).

Ikkonsultati qabel, iżda barra mill-kamra

Il-konsulenti għas-sigurtà mill-kapitali Ewropej ewlenin, flimkien ma’ uffiċjali tal-UE u tan-NATO, iltaqgħu mad-delegazzjonijiet Ukrena u Amerikana qabel is-sessjoni trilaterali. Imbagħad baqgħu barra mill-kamra prinċipali, skont POLITICO. Fid-dikjarazzjoni konġunta tagħhom, huma affermaw mill-ġdid is-sovranità tal-Ukrajna u talbu garanziji ta’ sigurtà kredibbli (European Council).

Li taw informazzjoni lil Kyiv u Washington eżatt qabel is-sessjoni x’aktarx ta lill-Ewropej xi influwenza fuq dak li ressqu ż-żewġ delegazzjonijiet. Iżda ma tathomx l-opportunità li jagħmlu mistoqsijiet lin-negozjaturi Russi jew jinnegozjaw il-kliem tal-ftehim. Moska kienet oġġezzjonat għall-preżenza tal-Ewropej fuq il-mejda prinċipali, kif irrapportajna lejlet it-taħditiet (To Brief), u l-oġġezzjoni tagħha baqgħet fis-seħħ. Marco Rubio, is-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti, sejjaħ il-jum “produttiv ħafna” u qal li Washington tittama li, eventwalment, il-format jitwessa’ biex jinkludi lill-Ewropej (Guardian).

Moska għadha ma qaletx x’se jkun fih il-qafas tagħha għas-sigurtà Ewropea. Il-Litwanja diġà stabbiliet limitu wieħed. Kęstutis Budrys, il-Ministru għall-Affarijiet Barranin, qal li Vilnius ma taċċetta l-ebda ftehim li jagħti lir-Russja influwenza fuq liema forzi alleati jkunu stazzjonati fir-reġjun tagħha (LRT). Id-deċiżjonijiet dwar l-iskjerament tat-truppi huma f’idejn il-gvernijiet Ewropej u l-alleati tan-NATO. Qafas innegozjat mingħajrhom ikun jitlobhom jaċċettaw kundizzjonijiet li qatt ma ddiskutew.

Anki jekk il-format jitwessa’, l-UE għadha ma ddeċidietx min se jirrappreżentaha. Giorgia Meloni tal-Italja talbet lil António Costa, il-President tal-Kunsill Ewropew, biex jiddeċiedi min se jitkellem f’isem l-UE u b’liema mandat. Costa jippresjedi s-summits tal-mexxejja nazzjonali, iżda ma jistax jaħtar mibgħut waħdu. Il-mexxejja nfushom ikollhom jaqblu fuq persuna waħda. Huma se jerġgħu jiltaqgħu, b’mod informali, f’Dublin fit-13 ta’ Novembru (Irish presidency), iżda l-ebda aġenda ppubblikata ma tikkonferma li se jiddiskutu din il-kwistjoni hemmhekk.

Deċiżjonijiet li jibqgħu f’idejn il-kapitali Ewropej

Id-differenza tidher l-aktar ċar fil-garanziji tas-sigurtà. Id-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi, adottata f’Jannar 2026 mill-Koalizzjoni ta’ Dawk lesti li jieħdu azzjoni — il-grupp fil-biċċa l-kbira Ewropew li qed jippjana s-sigurtà tal-Ukrajna wara l-gwerra — tipprevedi forza multinazzjonali biss meta l-ġlied ikun waqaf b’mod kredibbli. Tħalli d-deċiżjoni dwar il-kontribut ta’ kull pajjiż f’idejn il-proċeduri nazzjonali ta’ approvazzjoni ta’ dak il-pajjiż (Élysée). Washington ma tistax timpenja suldat Ewropew wieħed, u lanqas Kyiv.

L-istess jgħodd għas-sanzjonijiet. L-UE ġeneralment tadottahom b’mod unanimu, u dan ifisser li kwalunkwe Stat Membru jista’ jimblokka deċiżjoni (Council of the EU). Ħadd min-negozjaturi f’Abu Dhabi ma jista’ jorbot lill-UE biex tneħħi l-miżuri tagħha kontra r-Russja, ikun kemm ikun jiddependi ftehim minn dan it-tnaqqis tas-sanzjonijiet.

L-ewwel jum wassal għal kanal ta’ ħidma u għal skambju possibbli ta’ priġunieri, li l-Ukrajna u r-Russja jistgħu jaqblu dwaru bejniethom. Ftehim dejjiemi huwa kwistjoni differenti. Jekk jirrikjedi li l-Ewropej jipprovdu truppi jew ibiddlu s-sanzjonijiet tal-UE, ikollu bżonn l-approvazzjoni tal-gvernijiet li stennew barra mill-kamra. Ħadd fuq il-mejda ma jista’ jagħti dik l-approvazzjoni f’isimhom.