Franza tħabbar sehem fit-taħditiet ta’ Abu Dhabi

Fit-8 ta’ Novembru, il-ministru għall-Affarijiet Barranin Franċiż Jean-Noël Barrot qal li Franza se tieħu sehem fis-sessjonijiet li l-Ukrajna, ir-Russja u l-Istati Uniti qed jippjanaw li jżommu fl-10 u l-11 ta’ Novembru f’Abu Dhabi, u wiegħed li l-Ewropej se jkunu “rrappreżentati sew” (RTL, Presidenza Ukrena). Ma qalx min se jirrappreżenta lil Franza, jew jekk dik il-persuna hix se tingħaqad mat-tliet delegazzjonijiet jew tipparteċipa f’laqgħat separati fil-ġenb. L-interessi tal-Unjoni huma parti essenzjali minn dan: hija għandha s-sanzjonijiet, il-fondi għar-rikostruzzjoni u l-wegħdiet ta’ sigurtà li kull ftehim ikun jeħtieġ. Għalhekk, dawn iż-żewġ nuqqasijiet ta’ ċarezza jiddeterminaw kemm tiswa l-wegħda ta’ Barrot.

Preżenza, iżda mhux post fil-mejda

Barrot ma setax jgħid min se jkun id-delegat ta’ Franza, u qal li mhux se jieħu sehem fin-negozjati hu stess. Wiegħed li Pariġi se “tiżgura li tinstema’ l-vuċi tal-Ewropa” (RTL), iżda ma speċifikax jekk dan ifissirx post fis-sessjonijiet ewlenin jew xi forma oħra ta’ involviment (AP). Ħabbar dan qabel ma nġabru d-delegazzjonijiet. Għalhekk Pariġi ddikjarat li se tkun preżenti waqt li l-format kien għadu diskuss.

Iż-żewġ kapitali l-oħra ddeskrivew laqgħa b’parteċipazzjoni aktar limitata. Jared Kushner, mibgħut tal-President tal-Istati Uniti Donald Trump, kiteb fis-6 ta’ Novembru li l-imsieħba Ewropej kienu se jiġu kkonsultati “fil-ġenb” f’Abu Dhabi u li kienu se jidħlu f’format usa’ biss “jekk isir progress” (AFP permezz ta’ Channel NewsAsia). Fit-3 ta’ Novembru, il-kelliem tal-Kremlin Dmitry Peskov qal li l-Ewropej ma setgħux jingħaqdu mat-taħditiet trilaterali, għalkemm kienu se jkunu meħtieġa aktar tard għal diskussjonijiet usa’ dwar is-sigurtà (TASS). F’dawk id-dati, l-ebda waħda miż-żewġ naħat ma wegħdet post lill-Ewropej fil-mejda. Washington u Moska kienu tkellmu dwar konsultazzjoni; Barrot ħabbar li l-Ewropej se jieħdu sehem, u d-differenza mhijiex kwistjoni ta’ etikett. Huwa fil-laqgħa ewlenija fejn jitfasslu t-termini.

Mandat li ħadd ma ta

Anki jekk ikollu post fil-mejda, ħadd ma jkun hemm biex jinnegozja f’isem l-UE. Fil-5 ta’ Novembru, il-Prim Ministru Taljana Giorgia Meloni kitbet li talbet lill-mexxejja tal-UE jiddeċiedu min se jirrappreżenta lill-Unjoni fil-mejda u b’liema awtorità (ANSA). Il-mistoqsija kienet indirizzata lil dawk li jistgħu jiddeċiedu: huma biss il-mexxejja, meta jaġixxu flimkien, li jistgħu jagħtu lil negozjatur l-awtorità jitkellem f’isem kulħadd.

It-tweġiba waslet dakinhar stess mingħand António Costa, li jippresiedi s-summits fejn jiltaqgħu l-mexxejja tal-UE. Huwa kiteb li l-interessi tal-UE għandhom jiġu rrappreżentati mill-istituzzjonijiet tagħha stess, iżda ma semma l-ebda mibgħut u ma ta l-ebda mandat għal Abu Dhabi (l-ittra ta’ Costa). Il-gvernijiet Ewropej ilhom ġimgħat jinsistu għal din iċ-ċarezza (To Brief).

L-importanza ta’ dan tidher l-aktar ċar fis-sanzjonijiet. Fis-6 ta’ Novembru, Kaja Kallas, il-kap tal-politika barranija tal-UE, qalet lill-ministri tal-pajjiżi ta’ madwar il-Baħar Baltiku li ebda ftehim li jaffettwa s-sanzjonijiet, ir-rikostruzzjoni jew il-garanziji tas-sigurtà ma jista’ jiġi implimentat mingħajr l-involviment Ewropew (SEAE). It-tneħħija jew it-tnaqqis tas-sanzjonijiet tal-UE jirrikjedu qbil unanimu fost il-gvernijiet tal-Istati Membri, u għalhekk pajjiż wieħed jista’ jimblokka d-deċiżjoni (Kunsill tal-UE). Franza għandha veto bħal dan, iżda kull kapitali oħra għandha wkoll. U jkunu kemm ikunu l-gvernijiet li jaqblu, oġġezzjoni waħda xorta tista’ twaqqaf id-deċiżjoni. Għalhekk, wegħda Franċiża f’Abu Dhabi ma tistax issir impenn Ewropew.

It-tħabbira tbiddel ukoll il-mod kif qed jistennew il-kapitali Ewropej. Il-gvernijiet li talbu li l-Ewropa titkellem b’vuċi waħda issa jridu jirreaġixxu għal vuċi Franċiża qabel ma jkunu qablu x’għandha tgħid dik il-vuċi.

Barrot wiegħed li Franza se tkun preżenti f’Abu Dhabi qabel jiltaqgħu d-delegazzjonijiet. Żewġ mistoqsijiet jistgħu jbiddlu din il-wegħda f’għodda ta’ influwenza: ir-rappreżentant Franċiż se jingħaqad mat-taħditiet ewlenin, u jista’ xi ħadd hemm jitkellem f’isem aktar minn Franza? L-ewwel mistoqsija jridu jwieġbuha Washington u Moska. It-tieni trid titwieġeb mill-gvernijiet tal-UE, u l-ittra ta’ Costa turi li għadha bla tweġiba.