Franza ma tiżvelax iż-żieda fit-truppi fil-Golf

Il-kap tal-forzi armati ta’ Franza, il-Ġeneral Fabien Mandon, qal lill-membri parlamentari fit-8 ta’ Ottubru li madwar 2,000 membru tal-persunal Franċiż huma skjerati biex jgħinu fil-protezzjoni tal-alleati tal-Golf, b’mod partikolari l-Qatar u l-Kuwajt (Le Figaro, Reuters). Ma qalx kemm minnhom intbagħtu minħabba l-gwerra attwali fil-Lvant Nofsani. Din iċ-ċifra nieqsa turi jekk Pariġi kabbarx l-impenn tiegħu f’żona ta’ gwerra, jew jekk hux qed jgħodd suldati li kienu diġà hemm.

Mandon tkellem f’seduta parlamentari dwar il-baġit tad-difiża għall-2027 (Reġistrazzjoni tas-seduta fl-Assemblea Nazzjonali). Ma ġiet ippubblikata la lista tal-persunal u lanqas skeda tal-wasliet.

Għadd mingħajr ċifra ta’ referenza

Il-forzi Franċiżi kienu fil-Golf ferm qabel din il-gwerra. Il-Ministeru tad-Difiża jgħid li madwar 900 membru tal-persunal huma mifruxa fuq tliet bażijiet fl-Emirati Għarab Magħquda (Ministeru tad-Difiża). Din iċ-ċifra ma tistax sempliċement titnaqqas mill-2,000 ta’ Mandon, għax tkopri pajjiż wieħed, filwaqt li t-total tiegħu jinkludi wkoll lill-Qatar u l-Kuwajt. Ħadd ma ppubblika liema unitajiet huma inklużi f’kull għadd.

Għaldaqstant, it-2,000 jistgħu jinkludu żieda sostanzjali fil-persunal. Jistgħu wkoll ikunu fil-biċċa l-kbira nies li kienu diġà stazzjonati hemm. Għadd minn qabel u wieħed minn wara biss jistgħu juruna d-differenza.

L-Arabja Sawdija turi għaliex din id-distinzjoni hija importanti. Fl-24 ta’ Settembru, il-President Emmanuel Macron wiegħed li jibgħat suldati Franċiżi u sistemi tad-difiża mill-ajru lejn Yanbu, terminal taż-żejt Sawdi fuq il-Baħar l-Aħmar (TF1). Fir-rapport preċedenti tagħna ddeskrivejna din il-wegħda bħala skjerament (To Brief). Fit-8 ta’ Ottubru, iżda, Mandon qal li l-pjan kien għadu fil-“fażi ta’ studju” (Reuters). Għalhekk m’hemmx bażi biex Yanbu jingħadd bħala skjerament li twettaq.

L-Italja qed tiffaċċja l-istess mistoqsija dwar is-suldati tagħha. Fit-8 ta’ Ottubru, il-Ministru tad-Difiża tagħha, Guido Crosetto, qal li l-forzi Taljani fl-Arabja Sawdija ġew rilokati minn postijiet oħra fil-Golf, u ma ntbagħtux hemmhekk għal missjoni ġdida (ANSA).

Minn xiex jipproteġu r-rinforzi

Ir-rekords dwar it-tagħmir huma aktar ċari minn dawk dwar l-għadd tas-suldati. Fl-aħħar ta’ April, Mandon qal lis-senaturi li sitt ajruplani tal-ġlied Rafale oħra ngħaqdu ma’ dawk li diġà kienu fl-Emirati Għarab Magħquda (Rekord tas-Senat). Semma wkoll is-SAMP/T, sistema akbar ta’ difiża mill-ajru, u missili Mistral ta’ medda qasira fl-Emirati Għarab Magħquda u fil-Qatar, kif ukoll missili Mistral fil-Kuwajt.

Mandon qal li l-kompitu ewlieni hu li jitwaqqfu d-droni u l-missili Iranjani (Le Figaro). Il-Mistral huwa l-aħħar saff ta’ din it-tarka. Jipproteġi siti militari speċifiċi u ma jistax ikopri pajjiż sħiħ (Ministeru tad-Difiża).

Ma hemm ebda rekord pubbliku li jsemmi s-siti protetti fil-Qatar jew fil-Kuwajt, jew li jgħid kemm-il theddida waqqfu l-ekwipaġġi Franċiżi. Il-ministeru rabat madwar 700 membru tal-persunal mal-arranġament reġjonali tal-Mistral minn meta bdiet il-kriżi. Ma qalx fejn iservu jew jekk humiex inklużi fit-2,000 ta’ Mandon (Ministeru tad-Difiża).

Min jista’ jitlob iċ-ċifra

Pariġi tibgħat suldati skont trattati ma’ kull stat tal-Golf. Il-ftehim tal-2009 bejn Franza u l-Kuwajt iwiegħed konsultazzjonijiet immedjati jekk il-Kuwajt ikun mhedded, u warajhom appoġġ militari li ż-żewġ pajjiżi jiddeċiedu dwaru flimkien (Légifrance). Il-ftehim tal-1994 mal-Qatar huwa klassifikat, anki għar-rapporteur innifsu tal-Assemblea Nazzjonali (Reġistru tal-Assemblea Nazzjonali).

Dawn it-trattati jispjegaw għaliex Franza twieġeb għal talba għall-għajnuna. Ma jobbligawhiex tgħid lill-votanti Franċiżi kemm nies wieġbu għat-talba.

Dak l-obbligu ġej mill-Kostituzzjoni Franċiża. L-Artikolu 35 jitlob li l-gvern jinforma lill-Parlament fi żmien tlett ijiem minn meta jibgħat il-forzi għal intervent barra mill-pajjiż, u li jitlob vot jekk l-intervent idum aktar minn erba’ xhur (Légifrance). Jekk ir-rinforzi fil-Golf jitqiesu bħala intervent ġdid, japplikaw dawn l-iskadenzi. Jekk ikunu biss estensjoni ta’ preżenza li kienet diġà teżisti, jista’ jkun li ma japplikawx. Ebda uffiċjal ma qal liema każ japplika, u t-tweġiba tiddependi miċ-ċifra nieqsa ta’ qabel.

Id-difiżi Franċiżi mill-ajru fil-Golf huma reali, u wħud minnhom żdiedu wara li bdiet il-kriżi. It-2,000 ta’ Mandon għadhom ma jistgħux jitqiesu bħala suldati ġodda. Mistoqsija bil-miktub lis-Senat, ippreżentata fl-1 ta’ Ottubru, li titlob il-mandat tal-missjoni u r-regoli tal-ingaġġ, għadha bla tweġiba (Mistoqsija lis-Senat). Il-Ministeru tal-Forzi Armati għandu t-tabella tal-għadd minn qabel u minn wara li tista’ ssolvi l-kwistjoni. Il-membri parlamentari li jridu jgħaddu l-baġit li jħallas għal dawn l-iskjeramenti jistgħu jitolbuha.