Il-pjan ta’ €54 biljun fih lakuni

Franza tgħid li teħtieġ €54 biljun fi ffrankar biex tnaqqas id-defiċit tagħha fl-2027 għal 5% tal-PDG (La Dépêche). Iżda l-gvern ma identifikax €54 biljun f’tnaqqis speċifiku fl-infiq jew f’żidiet fit-taxxi. Identifika biss frazzjoni. Il-bqija ġej minn punt tat-tluq agħar u mill-inflazzjoni li bil-mod tnaqqar dak li jħallas lill-ħaddiema u lill-pensjonanti. Kif irrapportajna meta tħabbar il-pakkett (To Brief), Assemblea Nazzjonali frammentata m’għandhiex maġġoranza garantita biex tgħaddi kwalunkwe miżura minnu.

Kif €30 biljun saru €54 biljun

Id-diskussjoni tal-gvern preċedenti kienet tiffoka fuq madwar €30 biljun. Dak iż-żmien, id-defiċit previst kieku l-gvern ma biddel xejn kien ta’ madwar 5.7% tal-PDG. It-tim tal-Prim Ministru Lecornu issa jqiegħed dik iċ-ċifra ’l fuq minn 6.5% (Kummissjoni Ewropea, Ministeru għall-Baġit). Applikat għall-ekonomija ta’ Franza, li tammonta għal madwar €2.9 triljun (Eurostat), dan il-punt tat-tluq agħar jispjega l-biċċa l-kbira taż-żieda minn €30 biljun għal €54 biljun. Ma ġiet ippubblikata l-ebda spjegazzjoni dettaljata taż-żieda.

Il-gvern ibassar tkabbir reali tal-PDG ta’ 1% u inflazzjoni ta’ 1.8% għall-2027 (Ministeru Franċiż għall-Ekonomija). Dawn is-suppożizzjonijiet dwar l-inflazzjoni huma importanti. Il-pensjonijiet Franċiżi huma indiċjati legalment mal-prezzijiet, għalhekk l-iffriżar tagħhom jiffranka lill-gvern dak li l-inflazzjoni kienet iżżid. Parti mill-“isforz” tikkonsisti f’li l-prezzijiet li qed jogħlew jagħmlu t-tnaqqis.

Il-pensjonanti u l-ħaddiema fis-settur pubbliku jġorru l-aktar spejjeż ċari

L-akbar miżura identifikata li tolqot lill-familji timmira lejn il-pensjonanti, b’valur ta’ madwar €6 biljun (Le Monde). Il-Parlament se jagħżel bejn żewġ għodod differenti ħafna. L-ewwel għażla: jiġu ffriżati jew indiċjati b’mod inqas mill-inflazzjoni l-pensjonijiet kollha, sabiex id-dħul ta’ kull pensjonant jaqa’ lura meta mqabbel mal-inflazzjoni. It-tieni għażla: titneħħa l-allowance ta’ 10% fuq it-taxxa fuq id-dħul mill-pensjonijiet, u b’hekk l-impatt jikkonċentra fuq il-pensjonanti bi dħul biżżejjed biex ikollhom iħallsu t-taxxa (LCP). L-istess numru, iżda żewġ distribuzzjonijiet kompletament differenti tal-uġigħ.

Il-ħaddiema taċ-ċivil qed jiffaċċjaw l-iffriżar tal-punt tal-indiċi tas-salarji, il-bażi monetarja komuni għall-pagi fis-settur pubbliku. L-iffrankar fil-baġit: madwar €2 biljun (La Dépêche). L-effett fuq il-ħaddiema: tnaqqis fil-pagi f’termini reali, peress li l-pagi tagħhom jibqgħu l-istess waqt li l-gvern jistenna li l-prezzijiet jogħlew b’1.8%.

Min-naħa tal-kumpaniji, is-soprataxxa temporanja fuq il-kumpaniji l-kbar tonqos minn madwar €8 biljun għal €5 biljun (Ministeru għall-Baġit). Dan ifisser li l-kumpaniji l-kbar iħallsu aktar milli kieku l-imposta tiskadi għal kollox, iżda inqas milli qed iħallsu llum. Il-gvern jgħodd id-differenza meta mqabbla mal-iskadenza sħiħa bħala ffrankar. Sadanittant, id-difiża se tikseb €6.4 biljun oħra (Le Monde). Ix-xejra hija ċara: it-trażżin identifikabbli jaqa’ fuq il-familji u l-ħaddiema fis-settur pubbliku, filwaqt li l-piż tat-taxxa fuq il-kumpaniji jonqos.

Jekk is-swieq jemmnux fih

Fit-18 ta’ Settembru, id-differenza bejn l-ispejjeż tas-self ta’ Franza u tal-Ġermanja fuq għaxar snin laħqet 100 punt bażi — punt perċentwali sħiħ — għall-ewwel darba mill-2012 (Boursorama/Reuters, Borsa Italiana). Din id-differenza — l-imgħax żejjed li l-investituri jitolbu minħabba r-riskju politiku u baġitarju ta’ Franza meta mqabbel mal-parametru ta’ riferiment Ġermaniż — ilha tikber għal xhur sħaħ. Il-Cour des comptes ta’ Franza, l-uffiċċju pubbliku tal-awditjar, tistma li biex il-proporzjon tad-dejn jiġi stabbilizzat fil-fatt ikun meħtieġ defiċit qrib 2.8% tal-PDG (Cour des comptes). Il-mira ta’ 5% tnaqqas ir-ritmu tad-deterjorament. Ma twaqqfux.

Il-Proċedura tal-UE għal Defiċit Eċċessiv titlob lil Franza tinżel taħt it-3% tal-PDG, b’rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill li jistabbilixxu t-triq. Brussell jista’ jikxef id-distakk bejn il-wegħda u l-pjan. Ma jistax jiġbor il-voti parlamentari biex jagħlaq dak id-distakk.

L-abbozzi tal-baġit għandhom jitressqu fit-30 ta’ Settembru, u warajhom issir valutazzjoni indipendenti mill-Haut Conseil des finances publiques, il-kunsill fiskali li jivverifika jekk iċ-ċifri tal-gvern jaqblux ma’ xulxin. Dawn huma l-ewwel test reali. Sa dak iż-żmien, Franza ħabbret mira ta’ defiċit u lista parzjali ta’ miżuri li l-aktar spejjeż ċari tagħhom jaqgħu fuq il-pensjonanti u l-ħaddiema fis-settur pubbliku. Parti kbira mill-€54 biljun li jifdal għadha ma ġietx speċifikata. Parti minnha hija sempliċement inflazzjoni, magħduda bħala politika.