Franza tbigħ bonds b’rendiment ta’ 4.93%

Fl-irkant tal-1 ta’ Ottubru, l-investituri talbu rendiment ta’ 4.93% biex jisilfu l-flus lil Franza sal-2026, f’Novembru 2036. Dan kien ogħla mir-rendiment ta’ 4.23% meta nbiegħ l-istess titolu fit-3 ta’ Settembru (tabella tal-irkant ta’ Reuters). Franza biegħet dak kollu li offriet. Fl-istess jum, il-gvern tagħha ppreżenta baġit li jiffriża l-pagi fis-settur pubbliku u l-biċċa l-kbira tal-pensjonijiet.

L-aġenzija tad-dejn ġabret total ta’ €11.999 biljun, u l-offerti qabżu l-ammont offrut (tabella tal-irkant ta’ Reuters, Le Monde). Id-domanda ma kinitx il-problema. Il-prezz kien.

Xi tiswa tassew żieda fir-rendiment

Titolu tal-gvern huwa self lil stat, bi ħlasijiet fissi marbuta miegħu. Meta l-investituri jbigħu titoli eżistenti, il-prezz tagħhom jonqos u r-rendiment li jissakkar għalih xerrej ġdid jogħla. Dan ir-rendiment (BĊE) huwa l-prezz prevalenti tas-self illum.

Dan il-prezz japplika biss għal flus ġodda. It-titoli li Franza diġà ħarġet iżommu l-ħlasijiet l-antiki tagħhom. Ir-rata ogħla taffettwa l-baġit hekk kif l-istat joħroġ dejn ġdid u jissostitwixxi titoli li jkunu waslu biex jimmaturaw. Għalhekk, il-kont jiżdied titolu wara l-ieħor, mhux mil-lum għal għada.

Il-gvern ibassar li l-ispejjeż annwali tal-imgħax se jiżdiedu minn €79.2 biljun fl-2026 għal €91.2 biljun fl-2027 (gvern Franċiż). Irkant wieħed ma jiddeterminax dik iċ-ċifra, li tkopri sena sħiħa ta’ self u rifinanzjament. L-irkant juri l-prezz li bih dan ir-rifinanzjament qed isir issa.

Bejgħ mifrux fis-swieq globali, u spiża żejda għal Franza

Franza ma kinitx waħedha. Ir-rendiment tat-titoli Amerikani ta’ għaxar snin laħaq madwar 5.34% fl-1 ta’ Ottubru, l-ogħla livell mill-2002, u Reuters rabtet il-bejgħ mifrux fis-swieq globali mat-tagħbija kbira ta’ dejn pubbliku u mal-mewġa ta’ titoli ġodda li ħarġu fis-suq (spjegazzjoni ta’ Reuters). L-istess pressjoni kienet diġà għolliet l-ispejjeż tas-self tal-Belġju u tal-Portugall ftit jiem qabel (To Brief).

Madankollu, Franza ħallset aktar mill-ġirien tagħha. Skont stampa tad-data ta’ LSEG dakinhar, ir-rendiment Franċiż fuq għaxar snin kien ta’ 4.9501%, meta mqabbel ma’ 3.6179% għall-Ġermanja. Id-differenza kienet ta’ madwar 133 punt bażi (punt bażi huwa wieħed minn kull mitt ta’ punt perċentwali), u r-rendiment Franċiż kien ogħla wkoll minn dak tal-Italja, ta’ 4.7171% (CNBC). Din id-differenza bejn Franza u l-Ġermanja, magħrufa bħala l-ispread, hija l-kejl tas-soltu ta’ kemm gvern iħallas aktar mill-gvern li jservi ta’ referenza fiż-żona tal-euro.

Madankollu, l-ispread jeħtieġ li wieħed joqgħod attent kif jaqrah. Dan jikber meta r-rendimenti Franċiżi jogħlew, iżda jikber ukoll meta dawk Ġermaniżi jonqsu. Dakinhar, it-titoli Ġermaniżi għolew kontra t-tendenza tas-suq, hekk kif l-investituri xtrawhom biex ifittxu kenn fihom (dpa-AFX). L-istampa turi li f’dak il-mument Franza kienet qed tħallas aktar mill-Ġermanja u mill-Italja. Ma turix kemm miż-żieda ta’ dik il-ġurnata kienet dovuta lil Franza biss.

Min iħallas għal self li jiswa aktar

Il-Ministru għall-Finanzi Roland Lescure qal li l-pożizzjoni ta’ Franza fis-swieq hija soda (dikjarazzjoni ta’ Lescure). L-irkant isostni dan f’sens limitat, għax Franza biegħet it-titoli li offriet u kien hemm aktar offerti milli titoli disponibbli. Iżda li l-pożizzjoni tkun soda ma jfissirx li s-self huwa rħis. Kull ewro żejjed fl-imgħax jikkompeti ma’ nefqa oħra f’pajjiż li d-dejn tiegħu, skont it-tbassir tal-gvern, se jilħaq 121.7% tal-PDG fl-2027 (il-valur ta’ dak kollu li tipproduċi l-ekonomija f’sena) (AFP).

L-abbozz tal-baġit għandu l-għan li jnaqqas id-defiċit (id-differenza bejn dak li jonfoq l-istat u dak li jiġbor f’sena) minn 5.4% tal-PDG, kif mistenni għall-2026, għal 5% fl-2027. Dan se jsir parzjalment billi jiġu ffriżati l-pagi fis-settur pubbliku u l-biċċa l-kbira tal-pensjonijiet (rapport ta’ Reuters dwar il-baġit). Skont stima tal-AFP, il-pensjonanti waħedhom ikunu qed iġarrbu spiża ta’ €5.5 biljun. Huwa rrappurtat li l-Kunsill Għoli għall-Finanzi Pubbliċi, l-għassies fiskali indipendenti ta’ Franza, sejjaħ it-tnaqqis ippjanat limitat meta mqabbel mal-isforz meħtieġ biex jiġi stabbilizzat id-dejn (France 24).

Jibbenefika minn dan min jislef issa. Ix-xerrejja l-ġodda jissakkru f’rendimenti ogħla, filwaqt li l-investituri li diġà għandhom titoli Franċiżi raw il-valur tagħhom fis-suq jonqos.

Fl-1 ta’ Ottubru Franza biegħet it-titoli tagħha, u s-self ġdid sar jiswa aktar. Dan il-prezz ogħla se jinħass fil-kont tal-imgħax ma’ kull titolu li joħroġ jew jissostitwixxi l-istat. Sadanittant, fil-baġit ippreżentat fl-istess jum, il-ħaddiema tas-settur pubbliku u l-pensjonanti jintalbu jġorru l-piż tat-trażżin, fi pjan li l-għassies tal-pajjiż stess iqis modest wisq biex jistabbilizza d-dejn.