Eżenzjoni għad-diżil Russu, ebda dħul fl-Istati Uniti

Mid-9 ta’ Ottubru, eżenzjoni tat-Teżor tal-Istati Uniti tippermetti lill-kumpaniji jbigħu, jibagħtu, iħottu u jimportaw diżil Russu sas-7 ta’ April 2027 mingħajr ma jiksru s-sanzjonijiet Amerikani li tkopri (liċenzja tal-OFAC). Il-liċenzja ma ssemmix bejjiegħ, xerrej, bastiment jew kwantità. Liġi separata tal-Istati Uniti xorta tista’ twaqqaf kunsinni destinati għal portijiet Amerikani, u l-projbizzjoni Ewropea fuq l-importazzjoni tad-diżil Russu tibqa’ fis-seħħ (regolament tal-UE).

X’tippermetti l-liċenzja, u x’ma tistax tagħmel

Il-Liċenzja Ġenerali 135 hija eżenzjoni ġenerali minn sanzjonijiet speċifiċi tal-Istati Uniti. Tkopri l-passi li normalment ikun hemm bżonn għal tranżazzjoni tad-diżil, u kliemha ma jitlobx li l-fjuwil jispiċċa fl-Amerika. Madankollu, fiha eċċezzjoni waħda: l-ebda flus ma jistgħu jiġu minn kontijiet fl-Istati Uniti miżmuma mill-bank ċentrali tar-Russja, mill-fond sovran tagħha jew mill-ministeru tal-finanzi (avviż tal-OFAC).

Donald Trump ħabbar il-miżura wara telefonata ma’ Vladimir Putin, li qanqlet ir-reazzjoni Ewropea li rrapportajna fi tmiem il-ġimgħa (To Brief). Fil-post tiegħu stess, Trump wiegħed aktar minn 300,000 tunnellata minnufih (il-post ta’ Trump). Imbagħad Moska neħħiet parzjalment il-projbizzjoni tagħha fuq l-esportazzjoni, u approvat sa 500,000 tunnellata fl-ewwel fażi (il-Gvern Russu). L-ebda waħda miż-żewġ tħabbiriet ma tidentifika xerrej jew tagħbija.

It-Teżor jista’ jagħti eżenzjoni mis-sanzjonijiet imsemmija fil-liċenzja tiegħu. Kunsinna destinata għal port tal-Istati Uniti tiffaċċja ostaklu ieħor. Liġi tal-2022 tipprojbixxi l-importazzjoni ta’ prodotti taż-żejt Russi u tistabbilixxi proċedura separata biex titneħħa dik il-projbizzjoni, li tinvolvi lill-president u lill-Kungress, mhux eżenzjoni tat-Teżor (Liġi Pubblika 117-109).

Din id-differenza issa qed tiġi kkontestata. Seba’ senaturi miż-żewġ partiti qed jistaqsu jekk l-amministrazzjoni għandhiex is-setgħa legali li tippermetti d-dħul tad-diżil Russu fil-portijiet Amerikani b’dan il-mod (Kumitat tar-Relazzjonijiet Barranin tas-Senat). Scott Bessent, is-Segretarju tat-Teżor, jinsisti li s-setgħat li diġà għandha l-amministrazzjoni huma biżżejjed (Reuters).

Il-Litwanja tikkundanna l-ftehim, mhux l-alleanza

L-akbar tensjoni dehret f’Vilnius. Fit-12 ta’ Ottubru, il-Prim Ministru Mindaugas Sinkevičius qal li l-fiduċja tal-Litwanja f’Washington ma kinitx battiet (TV3/BNS). Aktar tard dakinhar sejjaħ il-ftehim dwar id-diżil “att tal-mistħija u diżonorevoli” (LRT). Huwa kkundanna d-deċiżjoni filwaqt li afferma mill-ġdid il-fiduċja tiegħu fil-gvern li ħadha.

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Kęstutis Budrys, li kien wasal għal laqgħa tal-ministri għall-affarijiet barranin tal-UE fil-Lussemburgu, qal li l-ftehim “jdgħajjef kemxejn” il-pożizzjoni tal-Punent (Kauno diena/ELTA). Għas-suq tal-UE, ir-regola prattika hija sempliċi. Il-liġi tal-UE tipprojbixxi l-importazzjoni tad-diżil esportat mir-Russja, u jekk kunsinna tgħaddi minn intermedjarju Amerikan, dan ma jbiddilx minn fejn ġiet (regolament tal-UE).

L-espożizzjoni tal-Ewropa hija marbuta mat-tbaħħir. Sidien ta’ bastimenti u assiguraturi Ewropej, fosthom operaturi Griegi tat-tankers, jistgħu jittrasportaw diżil Russu lil xerrejja barra mill-UE. Jistgħu jagħmlu dan biss jekk il-fjuwil jinbiegħ bi prezz ta’ $100 kull barmil jew inqas, il-limitu li l-UE tapplika għal dawn is-servizzi (gwida tal-Kummissjoni). Jekk tranżazzjonijiet liċenzjati jwasslu d-diżil f’pajjiżi terzi, ikun hemmhekk li d-ditti Ewropej jiltaqgħu ma’ dawn il-kunsinni.

It-tanker li ġarr il-fertilizzant

L-unika kunsinna li ġiet promossa fuq l-internet bħala waħda bikrija ma rriżultatx kif ġiet ippreżentata. Skont Censor.net, sit tal-aħbarijiet Ukren, it-tanker MINERVA ZEN wasal fl-Istati Uniti jġorr fertilizzant, wara vjaġġ li kien beda qabel ma kienet teżisti l-liċenzja (Censor.net). Fi kwalunkwe każ, kunsinna ġenwina kienet tieħu ż-żmien. Analisti kkwotati mill-Guardian jistennew li jgħaddu ġimgħat biex jinkera tanker u jaqsam l-Atlantiku (Guardian).

Dak li hu magħruf s’issa jippermetti konklużjoni limitata. Il-liċenzja tippermetti tranżazzjonijiet skont sanzjonijiet speċifiċi tal-Istati Uniti, iżda ma tipprovax la li teżisti kunsinna u lanqas li kunsinna destinata għall-Istati Uniti tista’ tevita l-projbizzjoni fuq l-importazzjoni tal-2022 (Liġi Pubblika 117-109). Id-diżil destinat għal xerrejja oħra jqajjem kwistjoni differenti, u għall-Ewropa l-liġi eżistenti diġà tagħti t-tweġiba: il-projbizzjoni fuq l-importazzjoni tibqa’ fis-seħħ, u l-kumpaniji Ewropej tat-tbaħħir jibqgħu marbuta bil-limitu fuq il-prezz (gwida tal-Kummissjoni).