Liċenzja Amerikana ma tneħħix projbizzjoni fuq id-diżil Russu

Il-kuntratti futuri tad-diżil fl-Istati Uniti niżlu kważi 5%, għal madwar $4.64 kull gallun, fi ftit sigħat mill-aħbar li ħabbar Donald Trump fid-9 ta’ Ottubru, li r-Russja kienet se tibgħat il-fjuwil fis-swieq dinjin (Reuters). It-tnaqqis jissuġġerixxi li n-negozjanti qed iqisu l-fjuwil li jistennew li jasal aktar tard. Jumejn wara, Washington fetħet rotta legali għad-diżil Russu. Skont ir-rappurtaġġ disponibbli, ma dehret l-ebda kunsinna ġdida; il-kwistjoni tal-liġi Amerikana dwar l-importazzjoni għadha mhux solvuta, u l-projbizzjoni Ewropea għadha fis-seħħ.

Fir-rapport preċedenti tagħna tkellimna dwar il-liċenzja nnifisha (To Brief). Din il-biċċa ssegwi dak li ġara u dak li ma ġarax minn dak iż-żmien.

Tliet livelli ta’ wegħdiet

Fil-post tiegħu, Trump wiegħed aktar minn 300,000 tunnellata minnufih, 500,000 tunnellata f’Novembru, miljun tunnellata wara u 3 miljun tunnellata oħra, skont il-qagħda tar-raffineriji Russi (Truth Social).

Moska impenjat ruħha għal inqas, u f’termini aktar vagi. Skont avviż tal-gvern Russu tal-10 ta’ Ottubru, il-pajjiż neħħa parzjalment il-projbizzjoni fuq l-esportazzjoni tad-diżil għall-ewwel fażi, li tippermetti sa 500,000 tunnellata, u l-kumpaniji taż-żejt issa kienu se jibdew ifasslu kuntratti ma’ pajjiżi barranin (Russian government). L-avviż ma semma l-ebda esportatur, xerrej, vapur jew data tat-tagħbija. Ma qalx li l-fjuwil kien sejjer lejn l-Amerika, u skont ir-rappurtaġġ disponibbli ma ġiet dokumentata l-ebda kunsinna ġdida taħt dan il-ftehim.

Id-dubju ewlieni hu jekk ir-Russja għandhiex il-fjuwil disponibbli. L-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija ddokumentat ħsarat serji fir-raffineriji Russi minħabba attakki Ukreni (IEA). F’Settembru, l-esportazzjonijiet Russi tad-diżil u tal-gasoil niżlu għal madwar 144,000 barmil kuljum, l-inqas livell f’għaxar snin (Rigzone). Analisti qalu lill-AP li kwalunkwe fjuwil mibgħut lejn l-Amerika jista’ sempliċement jittieħed minn dak li r-Russja diġà tbigħ lill-klijenti tagħha, u għalhekk ma jżid xejn mal-provvista dinjija (AP).

Liċenzja li tiltaqa’ ma’ liġi

Il-pass Amerikan hu legali, mhux fiżiku, u għandu żewġ livelli li juru f’direzzjonijiet opposti. L-ewwel, x’ippermetta t-Teżor. Il-Liċenzja Ġenerali 135 tiegħu, permess ġenerali mill-uffiċċju tas-sanzjonijiet, tippermetti lill-kumpaniji jbigħu, iwasslu u jimportaw id-diżil Russu sas-7 ta’ April 2027, mingħajr ma japplikaw għal kull każ separatament (OFAC). Ma tistabbilixxi l-ebda limitu fuq il-volum.

Il-Kungress għandu awtorità fuq it-Teżor. Fl-2022 għadda liġi li tipprojbixxi l-importazzjoni taż-żejt mhux raffinat u tal-prodotti petroliferi Russi fl-Istati Uniti, b’kundizzjonijiet stretti biex titneħħa dik il-projbizzjoni (US Congress). Il-liċenzja ma ssemmix dik il-liġi.

Għalhekk, importatur għandu permess minn fergħa waħda tal-gvern u projbizzjoni minn oħra. It-Teżor ma spjegax jekk kunsinna ta’ diżil Russu tistax tassew tgħaddi mid-dwana Amerikana. Xerrej li jkun qed jikkunsidra kuntratt m’għandux tweġiba ċara dwar jekk il-fjuwil jistax jidħol legalment fl-Istati Uniti.

X’jinbidel għall-Ewropa

Il-liġi tal-UE ma nbidlitx. L-Artikolu 3m tar-regolament ewlieni tas-sanzjonijiet tal-blokk kontra r-Russja għadu jipprojbixxi l-importazzjoni ta’ prodotti petroliferi Russi, inkluż id-diżil (EUR-Lex). Liċenzja Amerikana ma tistax temenda dan ir-regolament, u għalhekk ix-xerrejja Ewropej għadhom suġġetti għall-istess regoli tal-ġimgħa l-oħra.

L-oġġezzjoni Ewropea tikkonċerna l-flus. Fl-10 ta’ Ottubru, Kaja Kallas, il-kap tal-politika barranija tal-UE, qalet li t-tnaqqis tas-sanzjonijiet fuq id-diżil jagħti dħul addizzjonali lil Moska biex tiffinanzja l-gwerra tagħha (Kallas). L-argument tagħha hu bbażat fuq l-għan tal-embargo tal-UE: li teskludi lir-Russja mis-swieq ewlenin tal-fjuwil sabiex tħoss it-telf fil-baġit tal-gwerra tagħha. Suq Amerikan li jkun tassew aċċessibbli jdgħajjef dik il-pressjoni.

S’issa, dak is-suq jeżisti l-aktar fuq il-karta. Ir-Russja ma taqla’ xejn aktar sakemm ma jkollhiex diżil żejjed x’tbigħ u x-xerrejja jkunu jistgħu jdaħħluh legalment fl-Istati Uniti. Jekk il-fjuwil ikun sempliċement qed jiġi ddevjat minn għand klijenti eżistenti, kif issuġġerew l-analisti tal-AP, ikun aktar diffiċli li wieħed ibassar l-effett fuq id-dħul ta’ Moska. Din hi inferenza bbażata fuq il-qagħda tal-provvista, mhux riżultat imkejjel.

Is-sewwieqa Ewropej lanqas għandhom jistennew ħafna serħan. Id-diżil jinnegozja bħala komodità waħda fis-suq dinji, u għalhekk prezz aktar baxx fi New York jista’ jbaxxi l-prezz li jħallsu l-importaturi Ewropej għal kunsinni minn postijiet oħra. Minkejja dan, l-assoċjazzjoni Ġermaniża tal-industrija tal-fjuwil tistenna ftit effett fuq il-prezzijiet tal-fjuwil fil-pompi fil-Ġermanja (Tagesschau).

Issa t-Teżor għandu jagħti tweġiba lill-Kungress u lill-importaturi dwar kif il-Liċenzja Ġenerali 135 taqbel mal-projbizzjoni legali fuq l-importazzjoni. Sakemm jagħmel dan, il-ftehim ifisser dan: Moska awtorizzat l-esportazzjoni ta’ fjuwil li għadha ma wrietx li tista’ tipprovdi, għal suq li jista’ ma jkunx legalment miftuħ għalih.