Ilqugħ tal-missili tal-Ukrajna jiddependi minn Washington

L-Ukrajna tiddependi mill-Istati Uniti għal żewġ affarijiet li l-gvernijiet Ewropej ma jistgħux jipprovdu fi żmien qasir: twissija bis-satellita dwar it-tnedija ta’ missili ballistiċi, u interċetturi Patriot biex iwaqqfu dawn il-missili. Din id-dipendenza issa tinsab fil-qalba ta’ tilwima dwar jekk Washington hux qed jagħmel pressjoni fuq Kyiv biex twaqqaf l-attakki Ukreni fuq ir-raffineriji Russi. L-allegazzjoni ta’ din il-pressjoni ġiet miċħuda, iżda l-influwenza li tagħti din id-dipendenza tibqa’ teżisti.

L-attakk tat-13 u l-14 ta’ Ottubru wera x’hemm f’riskju. L-Istaff Ġenerali tal-Ukrajna qal li l-forzi tiegħu waqqfu erbgħa mid-39 missila li r-Russja sparat fuq trajettorji ballistiċi (Istaff Ġenerali tal-Ukrajna). Din iċ-ċifra ma tispjegax għaliex id-difiżi ma rnexxilhomx iwaqqfu aktar missili. Iżda turi kemm hi dgħajfa l-protezzjoni tal-Ukrajna kontra l-armi li għalihom tiddependi l-aktar fuq l-Amerika.

B’xiex qed jiġi akkużat Washington

Skont il-Financial Times, l-emissarji ta’ Donald Trump, Steve Witkoff u Jared Kushner, waqt taħditiet f’Miami qajmu l-possibbiltà li jintemm il-qsim tal-informazzjoni ta’ intelligence jekk l-Ukrajna tkompli tattakka r-raffineriji (Financial Times). Il-ġurnal ibbaża r-rapport tiegħu fuq persuni li kienu jafu x’ġara fil-laqgħa. Uffiċjal Amerikan b’għarfien dirett ta’ dak li ntqal ta verżjoni differenti. Skont din il-verżjoni, ma kien hemm ebda theddida, biss tfakkira li l-Amerika tipprovdi l-munizzjon u l-informazzjoni ta’ intelligence lill-Ukrajna, mingħand president li jwaħħal fl-attakki fuq ir-raffineriji għaż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil f’pajjiżu (Axios).

Żewġ episodji oħra qajmu s-suspett ta’ Kyiv. Zelenskyy jgħid li s-sħab ma wissewx minn qabel li ħames missili ballistiċi Russi kienu se jolqtu Kyiv fit-12 ta’ Ottubru, u jemmen li s-silenzju kien intenzjonat (AP). Sorsi Amerikani li ma ġewx identifikati qalu lil CBS li uffiċjali tefgħu t-tort fuq it-temp għan-nuqqas ta’ sistema ta’ detezzjoni tat-tnedijiet; uffiċjali Ukreni ċaħdu din l-ispjegazzjoni (CBS).

Il-konnessjonijiet bis-satellita għat-terminals militari mobbli tal-Ukrajna wkoll marru għall-agħar. Żewġ uffiċjali Amerikani u uffiċjal tal-Punent qalu lil Reuters li r-restrizzjoni daħlet wara ordni mill-White House. Il-White House tiċħad li kienet involuta, u Trump jinsisti li l-qsim tal-informazzjoni ta’ intelligence qatt ma waqaf (Reuters).

Kull element ta’ din l-istorja għandu bażi differenti. It-theddida ġiet irrappurtata u miċħuda. Il-kawża tan-nuqqas ta’ twissija għadha kkontestata. L-uffiċjali li rabtu r-restrizzjonijiet bis-satellita mal-White House ma ġewx identifikati. Flimkien, dawn l-elementi juru li Washington għandu għodod ta’ pressjoni fuq Kyiv, filwaqt li joġġezzjona fil-beraħ għall-kampanja kontra r-raffineriji. Ma jurux li l-Amerika waqqfet kull appoġġ, u ma jipprovawx li r-restrizzjonijiet kienu kastig għall-attakki. Il-mexxejja tal-UE diġà kellhom il-kwistjonijiet tas-satelliti u tat-twissija fuq l-aġenda tagħhom din il-ġimgħa (To Brief).

Iż-żewġ nuqqasijiet li l-Ewropa ma tistax timla din ix-xitwa

L-aktar problema urġenti hi l-ħażna ta’ missili Patriot. Uffiċjal Ukren qal lill-Washington Post li kien fadal biss ftit interċetturi. Uffiċjal għoli tan-NATO qal lill-ġurnal li xorta kienu qed jaslu aktar missili permezz tal-PURL (Washington Post). Permezz tal-PURL, l-alleati Ewropej iħallsu għall-armi Amerikani għall-Ukrajna, iżda l-Istati Uniti xorta tiddeċiedi meta jintbagħtu.

Zelenskyy ippropona skambju min-naħa tiegħu: jista’ jżomm lura l-attakki fuq ir-raffineriji jekk Washington jibgħat aktar missili Patriot (BBC). Din hi l-kundizzjoni tiegħu, mhux ftehim li ntlaħaq.

Il-missili Patriot tal-Ewropa stess diġà huma impenjati. F’Mejju, il-ministeru tad-difiża Olandiż estenda l-iskjerament tal-missili Patriot tiegħu fil-Polonja sal-bidu ta’ Diċembru (Ministeru tad-Difiża Olandiż). Dawn il-batteriji jipproteġu ċ-ċentru loġistiku li minnu jgħaddu l-armi tal-Punent lejn l-Ukrajna. Jekk jintbagħtu lejn il-Lvant, dik ir-rotta tal-provvisti tibqa’ bla protezzjoni.

It-twissija dwar it-tnedijiet hija nuqqas li se jieħu aktar żmien biex jimtela. F’Jannar, l-Istitut Internazzjonali għall-Istudji Strateġiċi identifika lill-Istati Uniti bħala l-uniku fornitur Ewropew ta’ twissija spazjali dwar missili ballistiċi. Dawn huma s-satelliti li jindividwaw tnedija u jagħtu lid-difensuri tal-ajru ż-żmien biex jirreaġixxu (IISS). Il-programm konġunt JEWEL ta’ Franza u l-Ġermanja għandu l-għan li joħloq l-ewwel kapaċità Ewropea fil-bidu tas-snin 2030 (Ministeru Franċiż tad-Difiża).

Il-qawwa tal-UE tinsab fil-flus. Fis-summit tal-15 u s-16 ta’ Ottubru, il-mexxejja tal-UE laqgħu b’sodisfazzjon self ta’ €90 biljun bħala appoġġ għall-Ukrajna u appoġġaw koalizzjoni għad-difiża kontra l-missili ballistiċi (Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew). Iżda ebda istituzzjoni tal-UE ma tista’ tordna lil servizz nazzjonali ta’ intelligence jaqsam id-data jew tagħti missila Amerikana waħda.

Tal-anqas hemm min hu responsabbli biex iwieġeb dwar il-kwistjoni tas-satelliti. Fil-15 ta’ Ottubru, grupp bipartisan ta’ senaturi Amerikani kiteb lill-ispettur ġenerali tal-Pentagon — l-uffiċċju intern li jissorvelja l-ministeru — u staqsa min awtorizza r-restrizzjonijiet (Ittra tas-Senat). It-tweġiba tispjega dik id-deċiżjoni waħda, iżda ma ssolvix il-kwistjoni usa’ tal-motivazzjoni. Il-gvernijiet Ewropej m’għandhomx għalfejn jistennewha, għax il-pożizzjoni tagħhom diġà hi ċara. Jistgħu jħallsu għad-difiża tal-Ukrajna kontra l-missili, iżda għal snin sħaħ ma jistgħux jieħdu post is-satelliti Amerikani tat-twissija u l-provvista ta’ missili Patriot li huma fil-qalba tagħha. Dan jagħti lil Washington influwenza fuq Kyiv, irrispettivament minn jekk użax dik l-influwenza bħala tpattija għall-attakki fuq ir-raffineriji.