Twissijiet tal-US dwar il-missili jerġgħu jibdew

Volodymyr Zelensky jgħid li l-Ukrajna għaddiet tlett ijiem mingħajr it-twissijiet Amerikani li tirċievi meta r-Russja tniedi missili ballistiċi, sakemm il-kanal tat-twissijiet “ġie żblukkat min-naħa Amerikana” (NBC). L-Ewropa m’għandhiex sistema satellitari komparabbli biex tagħmel tajjeb għal dan in-nuqqas. Ħadd ma stabbilixxa pubblikament għaliex waqfu t-twissijiet.

Il-pretensjoni ta’ Zelensky hija aktar limitata milli jissuġġerixxu l-aħbarijiet ewlenin li xxandru dwarha. Huwa qal li t-twissijiet kienu “imblukkati għal xi żmien”, waqt li baqgħet tasal informazzjoni ta’ intelligence mis-servizzi Ewropej u minn sħab oħra (fl-istess traskrizzjoni ta’ NBC). Ma tax dati u ma semmiex liema aġenzija Amerikana kienet involuta.

Reuters irrapportat li t-twissijiet reġgħu bdew skont ir-rakkont ta’ Zelensky, mhux bħala fatt ikkonfermat b’mod indipendenti (Reuters). Ebda uffiċjal Amerikan ma kkonferma li kien hemm waqfa jew qal x’kienet il-kawża tagħha. Xejn minn dak li qal Zelensky ma juri li waqfet l-intelligence Amerikana kollha.

Il-konsegwenzi ta’ twissija li ma tasalx

Twissija dwar tnedija ma twaqqa’ xejn. Tista’ tagħti lill-persuni ċivili l-ftit minuti li jeħtieġu biex jilħqu kenn u lill-ekwipaġġi tad-difiża tal-ajru biex jitħejjew. Fit-12 ta’ Ottubru, ħames missili Russi laqtu Kyiv u l-isplużjonijiet seħħew qabel ma ngħata l-allarm għall-attakk mill-ajru (AP). Ir-rakkont ta’ Zelensky, li ma jagħtix data, ma jorbotx dak l-attakk mal-interruzzjoni, iżda juri xi jfisser meta jintilfu dawk il-minuti.

Hemm każ wieħed ikkonfermat ta’ twissija li ma waslitx. Waqt l-attakk tat-13 u l-14 ta’ Ottubru, kelliem tal-forza tal-ajru qal li s-sħab ma tawx twissija minn qabel dwar l-ewwel mewġa ta’ missili ballistiċi, iżda wissew dwar tliet mewġiet oħra li ġew wara (Ukrainska Pravda). Dan jikkonferma li ma waslitx twissija għal mewġa waħda. Ma jispjegax l-interruzzjoni usa’ li ddeskriva Zelensky.

Motiv possibbli, iżda ebda spjegazzjoni verifikata

Ir-rekord pubbliku joffri motiv għal waqfa intenzjonata, flimkien ma’ ċaħdiet uffiċjali li jikkontestaw din il-verżjoni. Xejn minnu ma jikkjarifika x’ġara minn dan il-kanal tat-twissijiet.

Il-motiv ġej minn tilwima li seħħet tassew. Il-Financial Times irrapportat li, wara taħditiet f’Miami fid-9 ta’ Ottubru, l-emissarji ta’ Trump, Steve Witkoff u Jared Kushner, qajmu l-kwistjoni tat-tmiem tal-kondiviżjoni tal-informazzjoni ta’ intelligence. Skont dak ir-rakkont, il-kundizzjoni kienet li Kyiv twaqqaf l-attakki tagħha fuq ir-raffineriji taż-żejt Russi.

Uffiċjal Amerikan ċaħad li saret xi theddida espliċita. Qal li l-emissarji kienu sempliċement fakkru lil Kyiv li l-Amerika tipprovdi l-munizzjon tagħha u l-informazzjoni ta’ intelligence (Axios). Aħna rrapportajna dwar dik l-allegata theddida l-ġimgħa l-oħra (To Brief).

Uffiċjali oħra taw interpretazzjonijiet differenti. Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Andrii Sybiha qal li l-kondiviżjoni ġenerali kienet qed tkompli u attribwixxa dewmien fi twissija waħda lill-karatteristiċi tal-arma Russa (ZEIT). Trump qal li l-Istati Uniti baqgħet taqsam l-informazzjoni ta’ intelligence, u l-Kummissjoni Ewropea qalet li ma rat ebda sinjal ta’ waqfien ġenerali (Euronews).

Ebda waħda minn dawn id-dikjarazzjonijiet ma hija bbażata fuq verifika tal-kanal klassifikat speċifiku. Ebda uffiċjal ma aċċetta pubblikament ir-responsabbiltà għal deċiżjoni li jinżammu t-twissijiet, u ħadd ma ppreżenta dokumenti li juru li kien hemm ħsara. Il-fatt li ma hemmx ordni pubblika ma jipprovax li ma nħarġet ebda ordni. Ifisser li dawk minn barra għadhom ma jistgħux ikunu jafu.

Għaliex l-Ewropa ma tistax tagħmel tajjeb għan-nuqqas

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin ta’ Franza, Jean-Noël Barrot, sostna li l-Ewropej, u b’mod partikolari Franza, jipprovdu żewġ terzi mill-informazzjoni ta’ intelligence tal-Ukrajna (Vie publique). Ma hemm ebda dejta ppubblikata li ssostni din iċ-ċifra. Din tkopri l-intelligence b’mod ġenerali, bħal ritratti bis-satellita u komunikazzjonijiet interċettati, mhux twissijiet dwar it-tnedijiet.

L-identifikazzjoni tat-tnedijiet hija kompitu differenti. F’Jannar 2026, l-IISS iddeskriviet lill-Istati Uniti bħala l-uniku fornitur għall-Ewropa ta’ twissijiet bis-satellita dwar missili ballistiċi (IISS). Din is-sistema tiddependi minn satelliti infra-aħmar li jirreġistraw is-sħana tal-magna tar-rokit ftit mumenti wara li tinxtegħel.

Dawn iż-żewġ stqarrijiet jistgħu jkunu veri. L-Ewropa tista’ tipprovdi l-biċċa l-kbira ta’ dak li titgħallem l-Ukrajna dwar il-forzi Russi u xorta ma jkollhiex is-sensor li jinduna b’missila malli titlaq mil-lanċjatur tagħha. Is-sostitut għadu snin ’il bogħod. L-aġġornament ta’ April 2026 tal-pjan militari ta’ Franza ffissa l-2035 bħala d-data għal satellita infra-aħmar ta’ twissija bikrija b’kamp viżiv wiesa’ (ministeru tad-difiża Franċiż).

It-taħditiet ma’ Washington għadhom għaddejjin. Fit-18 ta’ Ottubru, Zelensky tkellem ma’ Witkoff u Kushner u ddeskriva l-komunikazzjoni bejn it-timijiet bħala “kważi bla waqfien” (presidenza Ukrena). Ir-rendikont tiegħu ma ta ebda garanzija dwar it-twissijiet.

L-element tad-difiża tal-ajru tal-Ukrajna li jiddependi l-aktar minn twissija f’waqtha jgħaddi minn kanal Amerikan li jista’ jieqaf jaħdem mingħajr avviż. La Kyiv u lanqas xi gvern Ewropew ma qal għaliex waqaf il-kanal. L-amministrazzjoni Trump biss tista’ tgħid jekk dan is-silenzju kienx riżultat ta’ deċiżjoni jew ta’ ħsara fis-sistema. Skont l-iskeda ta’ Franza stess, il-gvernijiet Ewropej li jappoġġaw lill-Ukrajna għad iridu jiddependu fuq twissija li ma jikkontrollawx matul id-deċennju li ġej.